Τα κυριότερα σημεία του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας παρουσίασε ο υφυπουργός Οικονομικών Γ. Μαυραγάνης, μιλώντας στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής.
Αρχικά, όπως είπε, θα αφορά τους πιο σημαντικούς φόρους, αλλά η προοπτική είναι να ενταχθούν σταδιακά όλες οι φορολογίες, έτσι ώστε να υπάρχει ένα και μοναδικό νομοθέτημα οδηγός για όλες τις φορολογικές υποχρεώσεις.
Για τα επιμέρους σημεία του κώδικα ο κ. Μαυραγάνης σημείωσε ενδεικτικά τα εξής:
• Διατηρούνται και εκσυγχρονίζονται οι διατάξεις για εγγραφή στο μητρώο, λήψη αριθμού φορολογικού μητρώου και ο θεσμός του αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας.
• Θεσπίζεται ολοκληρωμένο πλαίσιο για την παροχή πληροφοριών προς τη φορολογική διοίκηση από το φορολογούμενο ή τρίτους.
• Διατηρούνται δοκιμασμένες στην πράξη θεσμοί όπως η δυνατότητα τροποποίησης και ανάκλησης φορολογικής δήλωσης και της δήλωσης με επιφύλαξη.
• Προβλέπονται οι αρχές που διέπουν το φορολογικό έλεγχο ως ένδειξη εμπιστοσύνης στον φορολογούμενο και εισάγεται η αρχή του μη ελέγχου όλων των δηλώσεων αλλά μόνο εκείνων που καλύπτουν τα κριτήρια κινδύνου τα οποία καθορίζει η φορολογική διοίκηση.
• Προβλέπεται επίσης η κοινοποίηση των αποτελεσμάτων του ελέγχου στο φορολογούμενο πριν από την έκδοση της καταλογιστικής πράξης, προκειμένου αυτός επισήμως να διατυπώσει τυχόν αντιρρήσεις του.
• Ο Κώδικας στοχεύει στην άμεση και αυτόματη εκκαθάριση των φορολογικών δηλώσεων ταυτόχρονα με την υποβολή τους. Έτσι προβλέπεται ο άμεσος προσδιορισμός του φόρου. Σε περιπτώσεις μη υποβολής δήλωσης η διακινδύνευση της είσπραξης του φόρου, η φορολογική διοίκηση εξοπλίζεται με τη δυνατότητα της άμεσης κοινοποίησης της καταλογιστικής πράξης με εκτιμώμενα μεγέθη χωρίς όμως να αποστερείται ο φορολογούμενος από την εύλογη προστασία που κατοχυρώνεται και συνταγματικά.
• Οριστικοποιείται χωρίς ασάφειες η παραγραφή του δικαιώματος του δημοσίου για έλεγχο, όπως και ο χρόνος διαφύλαξης των βιβλίων και στοιχείων στα πέντε χρόνια. Μόνο στις περιπτώσεις αδικημάτων φοροδιαφυγής που ορίζεται συγκεκριμένα στον κώδικα, η παραγραφή επεκτείνεται στα είκοσι χρόνια. Επανέλεγχος δεν επιτρέπεται, παρά μόνο αν υπάρξουν νέα στοιχεία τα οποία δεν ήταν δυνατόν να γνωρίζει η φορολογική διοίκηση κατά τον αρχικό έλεγχο.
• Περιλαμβάνεται νέα διάταξη για την αντιμετώπιση της φοροαποφυγής κατά το πρότυπο που έχει υιοθετήσει και συστήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Και αυτή η διάταξη που αφορά συναλλαγές που δεν έχουν οικονομικό σκοπό και περιεχόμενο, αλλά μόνο την εκμετάλλευση κενών της νομοθεσίας για να υπάρχουν φορολογικά οφέλη αποτελεί σημαντικότατη διάταξη που για πρώτη φορά έρχεται στη νομοθεσία μας και θα πρέπει όλοι μας να τη δούμε πάρα πολύ προσεκτικά.
• Οι πρόσθετοι φόροι και οι προσαυξήσεις αντικαθίσταται από το τόκο υπερημερίας. Προβλέπονται διοικητικά πρόστιμα τα οποία είναι για τυπικές παραβάσεις, οι οποίες ελαχιστοποιούνται εύλογα και για ουσιαστικές παραβάσεις, οι παραβάσεις φοροδιαφυγής σημαντικά. Με τον τρόπο αυτόν στη βάση των καλύτερων πρακτικών απλοποιούνται και εξορθολογίζονται τα πρόστιμα ώστε να είναι ρεαλιστική η προοπτική είσπραξης τους. Διασφαλίζεται η ίση μεταχείριση των φορολογουμένων, η αναλογικότητα των κυρώσεων και γίνεται ένα ακόμη βήμα για την ουσιαστική καταπολέμηση φοροδιαφυγής.
• Με μεταβατικές διατάξεις προβλέπεται η δυνατότητα υπαγωγής στο ευνοϊκότερο καθεστώς για εκκρεμείς υποθέσεις όπως άλλωστε σε αυτές τις περιπτώσεις προβλέπει η νομολογία μας.
• Στον Κώδικα εντάσσονται οι διατάξεις που ψηφίστηκαν πρόσφατα για τη διαδικασία προσφυγής, εσωτερική επανεξέταση καθώς και για τη ρύθμιση των ληξιπρόθεσμων χρεών.
• Υπάρχει πρόνοια σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας για τους φορολογούμενους να απαλλάσσονται από κυρώσεις και πρόστιμα.