Οι επώδυνες αλλαγές σε εργασιακά και συνταξιοδοτικά μετά την ψήφιση του νέου μνημονίου

Μπορεί μετά την ψηφοφορία της Κυριακής να αποφεύχθηκε το μοιραίο της ανεξέλεγκτης χρεοκοπίας της χώρας, ωστόσο ο δρόμος ακόμη θα είναι μακρύς και επώδυνος μέχρι να αποδώσουν (αν αποδώσουν τελικά) τα νέα μέτρα, πάντοτε κάτω από την δαμόκλειο σπάθη της λήψης και νέων μέτρων τον ερχόμενο Ιούνιο.

 

Πολλές είναι και οι φωνές αγωνίας εκείνων που διατείνονται ότι, ούτως ή άλλως, και παρά το επικείμενο "κούρεμα", το ύψος του χρέους δεν είναι διαχειρίσιμο και αργά ή γρήγορα, το φάσμα της χρεοκοπίας θα εμφανιστεί και πάλι στον ορίζοντα.

 

Σε κάθε περίπτωση τις επιπτώσεις από την λανθασμένη "συνταγή" που ακολουθήθηκε από το μνημόνιο Νο 1 το οποίο απέτυχε παταγωδώς,  τις ζει ο Έλληνας στο πετσί του, κυρίως τα φτωχά και τα μεσαία στρώματα, όπου η παρατεταμένη ύφεση της οικονομίας τα έχει οδηγήσει σε τρομερά αδιέξοδα.

 

Απελευθέρωση μερική ή πλήρης, (μικρή σημασία έχει πλέον), των εργασιακών σχέσεων, κατάργηση των κλαδικών συμβάσεων, δραματική μείωση των κατώτατων μισθών σε ποσά που παραπέμπουν σε άλλες χώρες και σε άλλες εποχές,  μεγαλύτερη συρρίκνωση των κοινωνικών επιδομάτων -ακόμη και αυτού του επιδόματος ανεργίας-, μειώσεις των συντάξεων και κυρίως των επικουρικών αλλά και των εφάπαξ παροχών που έχουν σαφέστατα ανταποδοτικό χαρακτήρα, συρρίκνωση του δημόσιου χαρακτήρα της υγείας και της εκπαίδευσης, είναι μερικά μόνο από τα στοιχεία που συνθέτουν το εκρηκτικό μείγμα των μνημονίων.

 

Ο χρόνος ωστόσο κυλά αντίστροφα, αν αναλογιστεί κανείς ότι όλα αυτά ενδεχομένως να μην είναι αρκετά για να βγούμε από τον λαβύρινθο της βαθιάς κρίσης, της οποίας τα οικονομικά χαρακτηριστικά μοιραία αποτυπώνονται στην καθημερινότητα του πολίτη: ανεργία, φτώχεια, συσσίτια, ανέχεια, απολύσεις, μειώσεις μισθών, αδυναμία εξυπηρέτησης χρεών προς τράπεζες και πιστωτές, οργή, πόνος απόγνωση που εκδηλώνονται με την πρωτοφανή αύξησης της βίας και της εγκληματικότητας.

 

Ποιες είναι οι δραματικές συνέπειες στα εργασιακά που περιλαμβάνει το δεύτερο μνημόνιο και αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή

 

1. Οι ελάχιστοι μισθοί που ορίζονται από την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΕΓΣΣΕ) θα μειωθούν κατά 22% σε σύγκριση με το επίπεδο που ίσχυε την 1η Ιανουαρίου 2012. Για τους νέους (ηλικίας κάτω των 25), οι μισθοί που ορίζονται από την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας θα μειωθούν κατά 32% χωρίς περιοριστικούς όρους.

2. Πριν από την εκταμίευση, καταργούνται οι όροι περί μονιμότητας (συμβάσεις ορισμένου χρόνου που ορίζεται ότι λήγουν σε κάποιο όριο ηλικίας ή στη συνταξιοδότηση) που περιλαμβάνονται σε νόμο ή σε συμβάσεις εργασίας.

3. Αναστέλλονται οι διατάξεις του νόμου και των συλλογικών συμβάσεων που προβλέπουν αυτόματες αυξήσεις μισθών, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων περί ωριμάσεων.

4. Συλλογικές συμβάσεις μπορούν να συναφθούν για μέγιστη διάρκεια 3 ετών. Συμβάσεις που έχουν ήδη συναφθεί για 24 μήνες ή περισσότερο, θα έχουν υπολειπόμενη διάρκεια 1 έτους.

5. Συλλογικές συμβάσεις που έχουν λήξει θα παραμείνουν σε ισχύ για μέγιστο χρονικό διάστημα 3 μηνών. Εάν δεν συναφθεί νέα συμφωνία, μετά το διάστημα αυτό, η αμοιβή θα επανέλθει στο βασικό μισθό και τα επιδόματα ωρίμασης, τέκνων, εκπαίδευσης και βαρέων επαγγελμάτων θα συνεχίσουν να ισχύουν, έως ότου αντικατασταθούν από εκείνα της νέας συλλογικής σύμβασης ή των νέων ή τροποποιημένων ατομικών συμβάσεων.

6. Αναθεωρείται η νομοθεσία για τη διαιτησία, η οποία θα γίνεται εφόσον συμφωνηθεί από εργαζομένους και εργοδότες. Η κυβέρνηση θα ξεκαθαρίσει ότι η διαιτησία ισχύει μόνο για το βασικό μισθό και όχι για άλλες αμοιβές, και ότι λαμβάνονται υπόψη μαζί με τις νομικές διαστάσεις, οι οικονομικές και οι χρηματοπιστωτικές.

7. Εως τα τέλη Ιουλίου καταρτίζεται χρονοδιάγραμμα για την αναθεώρηση της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας με αντικατάσταση του ύψους των μισθών που ορίζονται στην ΕΓΣΣΕ με ελάχιστο ύψος μισθού, το οποίο θα νομοθετείται από την κυβέρνηση σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους.

 

Μειώσεις στο εφάπαξ και στις συντάξεις

 

Αμεσα, πριν από την εκταμίευση της δόσης και πάντως μέσα στο πρώτο τρίμηνο η κυβέρνηση δεσμεύεται από το μνημόνιο:

 

1. Να αντλήσει 300 εκατ. ευρώ από υψηλές συντάξεις (μέσω μειώσεων) ταμείων που επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό.

2. Να ολοκληρώσει τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού για τις επικουρικές συντάξεις και τα εφάπαξ. Ζητούνται η εξάλειψη των ανισορροπιών στα ταμεία με ελλείμματα, η ενοποίηση των ταμείων, η μείωση του συνολικού λειτουργικού και μισθολογικού κόστους, συμπεριλαμβανόμενης και της επαρκούς μείωσης των απασχολούμενων ατόμων (τουλάχιστον κατά 30%) στο νέο ενιαίο ταμείο και η αυστηρή διασύνδεση εισφορών και παροχών. Το νέο καθεστώς θα πρέπει να είναι έτοιμο μέσα στο πρώτο τρίμηνο και θα στηρίζεται στην ατομική σύνταξη με βάση ένα θεωρητικό ποσοστό απόδοσης (το οποίο σχετίζεται με το ρυθμό αύξησης του μισθολογικού κόστους των ασφαλισμένων) και ένα παράγοντα αειφορίας, ο οποίος αναπροσαρμόζει τις παροχές, ώστε να εξαλείφει αμέσως τυχόν μελλοντικές ανισορροπίες, αν αυτές προκύψουν.

3. Να μειώσει τις επικουρικές συντάξεις, αναδρομικά από τον Ιανουάριο του 2012, με σκοπό την εξάλειψη των ελλειμμάτων. Το νέο ενιαίο ταμείο εγκαθιστά μέσα στο πώτο τρίμηνο σύστημα ατομικών λογαριασμών συνταξιοδότησης.

4. Να μειώσει τα εφάπαξ ποσά σε όσα ταμεία αυτά δεν είναι εναρμονισμένα με τις εισφορές που καταβλήθηκαν.

5. Να διασφαλίσει ότι τα περιουσιακά στοιχεία της κοινωνικής ασφάλισης, συμπεριλαμβανόμενης και της ρευστότητας που προκύπτει από τη συνεχιζόμενη ανταλλαγή χρέους, θα επενδύονται σε έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου, καταθέσεις στο υπουργείο Οικονομικών, ή οποιοδήποτε άλλο μέσο περιορίζει το δημόσιο χρέος.

6. Να λειτουργήσει ταμείο Στήριξης του Ασφαλιστικού για την αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων της ιδιωτικής περιουσίας του Δημοσίου ή νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, τα οποία μεταβιβάζονται και περιέρχονται στο Ταμείο χωρίς αντάλλαγμα με κοινή απόφαση των υπουργών Οικονομικών, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και του κατά περίπτωση αρμόδιου υπουργού.

7. Να αναθεωρήσει μέχρι τα τέλη Μαρτίου τα κοινωνικά προγράμματα.

 

Μείωση του ύψους των εισφορών

 

1. Η κυβέρνηση θα μειώσει τις ασφαλιστικές εισφορές σε εταιρείες όπου οι εισφορές για τα Ταμεία υπερβαίνουν τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης για τους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα σε συγκρίσιμες επιχειρήσεις-βιομηχανίες που καλύπτονται από το ΙΚΑ.

2. Η κυβέρνηση θα μειώσει τις ασφαλιστικές εισφορές στο ΙΚΑ κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες και θα εφαρμόσει μέτρα που θα διασφαλίσουν ότι αυτό θα είναι δημοσιονομικά ουδέτερο, σε δύο φάσεις. 

α)Πριν από την εκταμίευση, θα υιοθετηθεί νομοθεσία να κλείσουν μικροί φορείς ειδικού σκοπού που ασχολούνται με κοινωνικές δαπάνες οι οποίες δεν αποτελούν προτεραιότητα (ΟΕΚ, ΟΕΕ), με μεταβατική περίοδο που δεν θα υπερβαίνει τους 6 μήνες. 

β)Έως τέλος Σεπτεμβρίου 2012, η κυβέρνηση θα προσαρμόσει τις συντάξεις (προστατεύοντας τους συνταξιούχους με χαμηλό εισόδημα) και θα προσαρμόσει τη βάση για την είσπραξη των εισφορών.

3. Εως το τέλος Σεπτεμβρίου 2012 θα αναπτυχθεί ένα πλήρως διαρθρωμένο σχέδιο για την είσπραξη των κοινωνικών εισφορών. 

 

Ενοποίηση είσπραξης φόρων και ασφαλιστικών εισφορών

 

Έως το τέλος Μαρτίου 2012, η είσπραξη των φόρων και των κοινωνικών εισφορών των μεγαλύτερων οφειλετών ενοποιείται, και θα υπάρξουν κοινοί έλεγχοι των φόρων και των κοινωνικών εισφορών για τους μεγάλους οφειλέτες. 

 

Κάρτα εργασίας από τον Μάρτιο 2012

 

Η Κάρτα Εργασίας θα εισαχθεί σταδιακά από το Μάρτιο του 2012 και κάθε επιχείρηση σε συγκεκριμένους τομείς θα υποχρεούται να τη χρησιμοποιεί έως το τέλος του 2012. 

Για όσες επιχειρήσεις χρησιμοποιούν την κάρτα εργασίας, θα καταστεί υποχρεωτική η ταυτόχρονη πληρωμή μισθών, παρακρατηθέντων φόρων επί της μισθοδοσίας και κοινωνικών εισφορών με ηλεκτρονικά μέσα.