Οι τραπεζικές καταθέσεις που έχουν πραγματοποιηθεί σε χρόνο πέραν της φορολογικής παραγραφής, ήτοι της πενταετίας, δεν μπορούν να ελεγχθούν από την εφορία απλώς και μόνο επειδή ο φορολογούμενος τις χρησιμοποίησε αργότερα. 

Όπως αναφέρει το capital.gr, αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από την απόφαση 157/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας, με την οποία το Ανώτατο Δικαστήριο επανέλαβε μια κρίσιμη αρχή: για τη φορολόγηση αδικαιολόγητης προσαύξησης περιουσίας δεν ενδιαφέρει ο χρόνος μεταφοράς, ανάληψης ή αποστολής των χρημάτων, αλλά ο χρόνος κατά τον οποίο το ποσό εισήλθε για πρώτη φορά στην περιουσία του φορολογούμενου.

 

Η θέση αυτή έχει ιδιαίτερη πρακτική σημασία για τους φορολογικούς ελέγχους που βασίζονται σε τραπεζικές κινήσεις. Μέχρι σήμερα, σε αρκετές περιπτώσεις, η φορολογική διοίκηση αντιμετώπιζε τη μεταγενέστερη χρήση παλαιών κεφαλαίων –ιδίως μέσω εμβασμάτων προς το εξωτερικό ή μεταφορών μεταξύ λογαριασμών– ως ένδειξη νέας, μη δηλωθείσας προσαύξησης περιουσίας. Το ΣτΕ ξεκαθαρίζει ότι μια τέτοια προσέγγιση δεν είναι ορθή όταν τα χρήματα είχαν ήδη εισέλθει στην περιουσία του φορολογούμενου σε προηγούμενο, παραγεγραμμένο έτος και η μεταγενέστερη κίνηση συνιστά απλώς αλλαγή λογαριασμού ή χρήση ήδη υφιστάμενου κεφαλαίου.

 

Η υπόθεση που οδήγησε στη νέα κρίση αφορούσε φορολογούμενη στην οποία είχε καταλογιστεί ποσό περίπου 378.000 ευρώ ως αδήλωτη προσαύξηση περιουσίας για τη χρήση 2010, λόγω εμβασμάτων στο εξωτερικό. Το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών είχε απορρίψει την προσφυγή της, θεωρώντας νόμιμη τη φορολόγηση κατά το έτος αποστολής του εμβάσματος, παρότι είχε δεχθεί ότι ο σχετικός λογαριασμός είχε τροφοδοτηθεί με 359.975 δολάρια τον Δεκέμβριο του 2009, δηλαδή σε προηγούμενη χρήση. Το ΣτΕ αναίρεσε την απόφαση, κρίνοντας ότι το κρίσιμο σημείο δεν ήταν η αποστολή του εμβάσματος το 2010, αλλά η αρχική είσοδος του ποσού στην περιουσία της φορολογουμένης.

H ελληνική αγορά ακινήτων εισέρχεται σταδιακά σε μια φάση μεγαλύτερης ισορροπίας, έπειτα από μια πολυετή περίοδο έντονης ανόδου τιμών. Τα τελευταία στοιχεία του Spitogatos Insights για το πρώτο τρίμηνο του 2026 δείχνουν ότι οι ζητούμενες τιμές εξακολουθούν να κινούνται ανοδικά τόσο στις πωλήσεις όσο και στις μισθώσεις κατοικιών, ωστόσο η δυναμική της αγοράς είναι πλέον πιο συγκρατημένη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Τα δεδομένα, που παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο της Premium Real Estate Expo 2026, αποτυπώνουν μια αγορά η οποία συνεχίζει να προσελκύει επενδυτικό ενδιαφέρον και να στηρίζεται από ισχυρή ζήτηση, αλλά παράλληλα εμφανίζει τα πρώτα σημάδια ωρίμανσης.

 

Σύμφωνα με την ανάλυση, η μέση ζητούμενη τιμή πώλησης κατοικιών αυξήθηκε κατά 7,9% το πρώτο τρίμηνο του 2026 σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Αν και η μεταβολή παραμένει σημαντική, είναι χαμηλότερη από το 8,8% που είχε καταγραφεί έναν χρόνο νωρίτερα.

 

Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και στην αγορά επαγγελματικών ακινήτων. Οι ζητούμενες τιμές πώλησης αυξήθηκαν κατά 5,1%, έναντι 7,8% το προηγούμενο έτος, επιβεβαιώνοντας ότι η ένταση της ανόδου υποχωρεί σταδιακά.

 

Στην αγορά μισθώσεων κατοικιών, οι ζητούμενες τιμές αυξήθηκαν κατά 4,2%, όταν το αντίστοιχο ποσοστό το 2025 είχε διαμορφωθεί στο 6,7%. Αντίθετα, στα επαγγελματικά ακίνητα προς ενοικίαση παρατηρείται ενίσχυση της ζήτησης, με τις ζητούμενες τιμές να αυξάνονται κατά 6,1%, έναντι 5,2% την προηγούμενη χρονιά.

 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικόνα στη γη προς αξιοποίηση, όπου καταγράφεται η πρώτη πανελλαδική υποχώρηση των ζητούμενων τιμών μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα. Συγκεκριμένα, οι τιμές μειώθηκαν κατά 1,7%, έναντι αύξησης 1,5% που είχε σημειωθεί την περίοδο 2024-2025.

 

Ζήτηση και συναλλαγές κινούνται σε διαφορετικές ταχύτητες

 

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας αφορά την απόκλιση μεταξύ ενδιαφέροντος και πραγματικών συναλλαγών. Οι αναζητήσεις ακινήτων μέσω των καναλιών του Spitogatos αυξήθηκαν κατά 12% σε ετήσια βάση, επιβεβαιώνοντας ότι η ζήτηση παραμένει ισχυρή.

 

Την ίδια στιγμή, όμως, ο όγκος των συναλλαγών στις πωλήσεις κατοικιών εμφανίζεται μειωμένος κατά 13,35% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα. Η εικόνα αυτή υποδηλώνει ότι το ενδιαφέρον των αγοραστών παραμένει ενεργό, ωστόσο η ολοκλήρωση συναλλαγών γίνεται με μεγαλύτερη δυσκολία, καθώς οι υψηλές τιμές περιορίζουν τη δυνατότητα πρόσβασης στην αγορά για σημαντικό τμήμα των ενδιαφερομένων.

 

Αθήνα και Κυκλάδες παραμένουν στην κορυφή

 

Σε επίπεδο γεωγραφικών αγορών, το Κέντρο της Αθήνας εξακολουθεί να καταγράφει από τις υψηλότερες αυξήσεις στις ζητούμενες τιμές πώλησης κατοικιών. Το πρώτο τρίμηνο του 2026 η άνοδος διαμορφώθηκε στο 7,9%, αν και χαμηλότερα από το 11,7% που είχε σημειωθεί την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

 

Τα Βόρεια Προάστια ακολουθούν με αύξηση 7,1%, διατηρώντας ουσιαστικά την ίδια δυναμική με την προηγούμενη χρονιά. Σταθερά υψηλά παραμένουν και τα επίπεδα στις Κυκλάδες, όπου οι ζητούμενες τιμές αυξήθηκαν κατά 6,9%, αντανακλώντας τη διατήρηση του επενδυτικού και εξοχικού ενδιαφέροντος.

 

Αντίθετα, πιο έντονα σημάδια επιβράδυνσης εμφανίζονται στα Νότια Προάστια της Αθήνας, όπου η άνοδος περιορίστηκε στο 4,1% από 9,1% πέρυσι, καθώς και στον Πειραιά, όπου η μεταβολή διαμορφώθηκε στο 2,3% από 7,1%.

 

Στη Θεσσαλονίκη, οι ζητούμενες τιμές πώλησης κατοικιών αυξήθηκαν κατά 4,2%, έναντι 12,5% το πρώτο τρίμηνο του 2025, γεγονός που αποτυπώνει σημαντική επιβράδυνση της αγοράς.

 

Ενδείξεις σταθεροποίησης στα ενοίκια

 

Η εικόνα των μισθώσεων παρουσιάζει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Στο Κέντρο της Αθήνας οι ζητούμενες τιμές ενοικίασης αυξήθηκαν κατά 6,9%, ενώ στη Θεσσαλονίκη κατά 5,1%.

 

Στα Νότια Προάστια η άνοδος περιορίστηκε στο 3,2% και στα Βόρεια Προάστια στο 2,6%.

 

Για πρώτη φορά, ωστόσο, εμφανίζονται αρνητικές μεταβολές σε ορισμένες αγορές. Στον Πειραιά οι ζητούμενες τιμές ενοικίασης υποχώρησαν κατά 1,8%, ενώ στις Κυκλάδες η πτώση έφθασε το 7%, μετά την έντονη άνοδο που είχε προηγηθεί το 2025.

 

Οι ξένοι συνεχίζουν να επενδύουν στην ελληνική αγορά

 

Παρά τις ενδείξεις επιβράδυνσης, το ενδιαφέρον από το εξωτερικό παραμένει έντονο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες καταλαμβάνουν την πρώτη θέση μεταξύ των χωρών που αναζητούν ακίνητα στην Ελλάδα, με μέση αξία αναζήτησης κατοικίας 358.220 ευρώ.

Ακολουθεί η Γερμανία με 218.587 ευρώ και το Ηνωμένο Βασίλειο με 279.198 ευρώ. Σημαντικό ενδιαφέρον καταγράφεται επίσης από τη Βουλγαρία και τη Σερβία.

 

Η συνολική εικόνα δείχνει ότι η ελληνική αγορά ακινήτων εξακολουθεί να στηρίζεται σε ισχυρές βάσεις, ωστόσο η περίοδος των διψήφιων αυξήσεων σε πολλές περιοχές φαίνεται να υποχωρεί. Η ζήτηση παραμένει ενεργή, αλλά η αγορά δείχνει να εισέρχεται σε μια πιο ώριμη φάση, όπου η εξισορρόπηση αποκτά σταδιακά μεγαλύτερο ρόλο από την εκρηκτική ανάπτυξη των προηγούμενων ετών. 

 

 

Αλλαγές έρχονται στη φορολόγηση ακινήτων, αφού καταργείται το ΤΑΠ στο «δικαίωμα υψούν» και εισάγεται νέο τέλος ανάπτυξης. Οι ρυθμίσεις αφορούν χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων σε όλη τη χώρα και, όπως λέει το υπουργείο,  αποσκοπούν στον εξορθολογισμό των δημοτικών επιβαρύνσεων και στη δικαιότερη κατανομή τους.

Ειδικότερα, μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά το λεγόμενο «δικαίωμα υψούν», δηλαδή το δικαίωμα μελλοντικής δόμησης σε ένα ακίνητο. Πρόκειται για περιπτώσεις μονοκατοικιών, διώροφων ή τριώροφων κτισμάτων, όπου ο ιδιοκτήτης διατηρεί το δικαίωμα να ανεγείρει επιπλέον όροφο στο μέλλον ή να αξιοποιήσει το ποσοστό του οικοπέδου σε περίπτωση αντιπαροχής.

 

Μέχρι σήμερα, το δικαίωμα αυτό επιβαρυνόταν με Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ), παρότι δεν αντιστοιχούσε σε υφιστάμενο και ηλεκτροδοτούμενο ακίνητο. Η συγκεκριμένη επιβάρυνση βεβαιωνόταν από τις οικονομικές υπηρεσίες των δήμων και καταβαλλόταν συνήθως σε ετήσια βάση.

Με τη νέα ρύθμιση, το ΤΑΠ στο δικαίωμα υψούν καταργείται πλήρως. Σύμφωνα με τον υφυπουργό Εσωτερικών, Βασίλη Σπανάκη η αλλαγή αφορά χιλιάδες ιδιοκτήτες που δήλωναν στο Ε9 είτε μόνο το δικαίωμα υψούν είτε ποσοστό επί του οικοπέδου χωρίς να υπάρχει ακόμη κατασκευασμένο ακίνητο.

Καταργούνται δύο επιβαρύνσεις και δημιουργείται ένα νέο τέλος

Ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης προβλέπει επίσης την κατάργηση δύο υφιστάμενων δημοτικών επιβαρύνσεων:

του φόρου ηλεκτροδοτούμενων χώρων,

του Τέλους Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ).

Στη θέση τους θεσπίζεται ένα νέο «τέλος ανάπτυξης», το οποίο θα αποτελεί τη βασική δημοτική επιβάρυνση που σχετίζεται με την ακίνητη περιουσία.

Όπως εξήγησε ο κ. Σπανάκης, μιλώντας στον ΣΚΑΪ , ο νέος τρόπος υπολογισμού θα λαμβάνει υπόψη περισσότερες παραμέτρους από ό,τι σήμερα, με βασικότερη την παλαιότητα του ακινήτου.

Για πρώτη φορά συνυπολογίζεται η παλαιότητα

Μία από τις βασικές αλλαγές είναι ότι η παλαιότητα του ακινήτου θα επηρεάζει άμεσα το ύψος του νέου τέλους. Μέχρι σήμερα, στον φόρο ηλεκτροδοτούμενων χώρων δεν υπήρχε αντίστοιχη πρόβλεψη. Σύμφωνα με το υπουργείο, για παλαιότερα ακίνητα θα εφαρμόζονται μειωτικοί συντελεστές. Ενδεικτικά, για ακίνητο ηλικίας άνω των 25-30 ετών, ο συντελεστής μπορεί να διαμορφώνεται στο 0,6, οδηγώντας σε σημαντικά χαμηλότερη επιβάρυνση σε σχέση με ένα νεότερο ακίνητο.

Η νέα χρέωση θα υπολογίζεται βάσει:

των τετραγωνικών μέτρων,

της τιμής ζώνης,

της παλαιότητας του ακινήτου,

του συντελεστή που θα επιλέγει ο κάθε δήμος εντός συγκεκριμένου πλαισίου που θα προβλέπει η νομοθεσία.

Όπως σημείωσε ο υφυπουργός, σε περιοχές με μεγάλο αριθμό παλαιών κατοικιών οι ιδιοκτήτες ενδέχεται να δουν μειώσεις στις επιβαρύνσεις τους. Μάλιστα, σύμφωνα με παραδείγματα που έχουν εξεταστεί από το υπουργείο, σε ορισμένες περιπτώσεις οι μειώσεις μπορεί να φθάσουν ακόμη και το 12%.

Οι δήμοι θα καθορίζουν τον τελικό συντελεστή

Κομβικό ρόλο στο νέο σύστημα θα έχουν οι δήμοι, καθώς τα δημοτικά συμβούλια θα μπορούν να επιλέγουν τον συντελεστή που θα εφαρμόζεται στην περιοχή τους μέσα σε προκαθορισμένα όρια. Ο κος Σπανάκης τόνισε ότι το τελικό ύψος της επιβάρυνσης θα εξαρτάται από το συνδυασμό όλων των παραπάνω παραγόντων και επομένως θα διαφέρει από περιοχή σε περιοχή αλλά και από ακίνητο σε ακίνητο.

 

Τι ισχύει για το περιφερειακό τέλος ανάπτυξης

 

Αναφορικά με το ενδεχόμενο επιβολής περιφερειακού τέλους ανάπτυξης, ο κ. Σπανάκης διευκρίνισε ότι πρόκειται για ξεχωριστό ζήτημα το οποίο εξακολουθεί να βρίσκεται υπό συζήτηση.Όπως ανέφερε, η δυνατότητα επιβολής αντίστοιχου τέλους υπήρχε και με το προηγούμενο νομοθετικό πλαίσιο, ενώ οι σχετικές προβλέψεις του νέου Κώδικα εξακολουθούν να εξετάζονται κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης.

 

Αλλαγές αναμένονται στη διαβούλευση

Ο υφυπουργός άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο βελτιώσεων στο τελικό κείμενο του νομοσχεδίου, σημειώνοντας ότι οι παρατηρήσεις φορέων και οργανώσεων ιδιοκτητών θα αξιολογηθούν κατά τη διαδικασία της διαβούλευσης. Η συζήτηση θα συνεχιστεί στις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές και στη Βουλή μέσα στον Ιούνιο, ενώ η έναρξη εφαρμογής των νέων ρυθμίσεων τοποθετείται από την 1η Ιανουαρίου 2027.

 

Η ώρα της εφορίας φτάνει για χιλιάδες φορολογούμενους που εισέπραξαν μέσα στο 2025 αναδρομικά ποσά από συντάξεις, μισθούς, αγροτικές ενισχύσεις ή αποζημιώσεις που καταβλήθηκαν ύστερα από δικαστικές αποφάσεις και διοικητικές πράξεις. 

 

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων ενεργοποίησε την ηλεκτρονική εφαρμογή για την υποβολή των σχετικών δηλώσεων, ανοίγοντας ουσιαστικά έναν νέο κύκλο φορολογικών υποχρεώσεων που θα οδηγήσει στην έκδοση πρόσθετων εκκαθαριστικών και στην καταβολή επιπλέον φόρων.

 

Η διαδικασία αφορά εισοδήματα που καταβλήθηκαν αναδρομικά, ανεξάρτητα από το έτος στο οποίο ανάγονται. Αυτό σημαίνει ότι οι δικαιούχοι δεν φορολογούνται με βάση το έτος είσπραξης των χρημάτων, αλλά με βάση το φορολογικό έτος στο οποίο αντιστοιχούν οι αποδοχές ή οι συντάξεις που καταβλήθηκαν καθυστερημένα. Πρόκειται για μια λεπτομέρεια που συχνά δημιουργεί σύγχυση στους φορολογούμενους, καθώς πολλοί θεωρούν ότι τα ποσά θα έπρεπε να δηλωθούν στο έτος κατά το οποίο εισπράχθηκαν.

 

Η προθεσμία για την υποβολή των τροποποιητικών δηλώσεων έχει οριστεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Μετά την υποβολή και την επεξεργασία των στοιχείων από την ΑΑΔΕ θα εκδοθεί νέο εκκαθαριστικό σημείωμα, από το οποίο θα προκύψει ο πρόσθετος φόρος που αντιστοιχεί στα αναδρομικά εισοδήματα.

 

Η εξόφληση του φόρου μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε εφάπαξ έως τις 31 Ιανουαρίου 2027 είτε μέσω της πάγιας ρύθμισης της φορολογικής διοίκησης. Η συγκεκριμένη ρύθμιση δίνει τη δυνατότητα καταβολής της οφειλής σε έως 24 μηνιαίες δόσεις, οι οποίες όμως επιβαρύνονται με τον προβλεπόμενο τόκο.

 

Ξεχωριστή μεταχείριση προβλέπεται για τους συνταξιούχους. Οι οφειλές που προκύπτουν από τη φορολόγηση αναδρομικών συντάξεων μπορούν, έπειτα από σχετική αίτηση προς την ΑΑΔΕ, να ενταχθούν σε ειδική ρύθμιση έως και 48 μηνιαίων δόσεων. Η δυνατότητα αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για όσους βρεθούν αντιμέτωποι με υψηλές φορολογικές επιβαρύνσεις λόγω αναδρομικών που αφορούν περισσότερα του ενός έτη.

 

Η διαδικασία υποβολής των δηλώσεων πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω της ψηφιακής πύλης της ΑΑΔΕ για όλα τα φορολογικά έτη από το 2015 και μετά. Ο φορολογούμενος θα πρέπει να επιλέξει την «Τροποποιητική Δήλωση» και στη συνέχεια τη «Δήλωση Αναδρομικών Ε1». Στην εφαρμογή εμφανίζονται προσυμπληρωμένα τα ποσά που έχουν αποστείλει οι φορείς πληρωμής, περιορίζοντας έτσι τον κίνδυνο λαθών κατά τη συμπλήρωση.

 

Ωστόσο, η διαδικασία κρύβει και παγίδες. Για κάθε φορολογικό έτος στο οποίο ανάγονται τα αναδρομικά απαιτείται ξεχωριστή τροποποιητική δήλωση. Για παράδειγμα, εάν ένας συνταξιούχος έλαβε το 2025 αναδρομικά που αφορούν το 2023, θα πρέπει να υποβάλει τροποποιητική δήλωση για το συγκεκριμένο φορολογικό έτος και όχι για το έτος είσπραξης των χρημάτων.

 

Επιπλέον, η εφαρμογή επιτρέπει αποκλειστικά τη δήλωση των αναδρομικών ποσών. Εάν ο φορολογούμενος επιθυμεί να διορθώσει άλλα στοιχεία της φορολογικής του δήλωσης, θα πρέπει να υποβάλει ξεχωριστή τροποποιητική δήλωση, ακολουθώντας διαφορετική διαδικασία.

 

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στην περίπτωση των τόκων που ενδέχεται να συνοδεύουν τα αναδρομικά, κυρίως όταν αυτά έχουν επιδικαστεί μέσω δικαστικών αποφάσεων. Σε αντίθεση με το βασικό ποσό των αναδρομικών, οι τόκοι φορολογούνται στο έτος κατά το οποίο καταβλήθηκαν και όχι στο έτος στο οποίο ανάγεται η κύρια οφειλή. Για τον λόγο αυτό καταχωρούνται σε διαφορετικούς κωδικούς της φορολογικής δήλωσης.

 

Παράλληλα, υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι δικαιούχοι διαθέτουν μόνο χειρόγραφες βεβαιώσεις αποδοχών και τα στοιχεία τους δεν εμφανίζονται στην ηλεκτρονική πλατφόρμα. Σε αυτές τις περιπτώσεις η υποβολή της τροποποιητικής δήλωσης δεν μπορεί να γίνει ψηφιακά και απαιτείται προσφυγή στην αρμόδια φορολογική υπηρεσία.

 

Φοροτεχνικοί συμβουλεύουν τους φορολογούμενους να ελέγξουν αναλυτικά τα προσυμπληρωμένα στοιχεία πριν από την οριστική υποβολή και να μην περιμένουν την τελευταία στιγμή. Η έγκαιρη τακτοποίηση των υποχρεώσεων δίνει περισσότερο χρόνο για τον προγραμματισμό της εξόφλησης και αποτρέπει τη συσσώρευση φορολογικών βαρών σε μια περίοδο όπου αρκετά νοικοκυριά καλούνται ήδη να διαχειριστούν αυξημένες οικονομικές υποχρεώσεις.

 

Με την ενεργοποίηση της πλατφόρμας, η φορολογική διοίκηση επιδιώκει να κλείσει εκκρεμότητες προηγούμενων ετών και να ενσωματώσει οριστικά τα αναδρομικά εισοδήματα στη φορολογική εικόνα των δικαιούχων. Για χιλιάδες πολίτες, όμως, η διαδικασία σηματοδοτεί την άφιξη ενός νέου λογαριασμού από την εφορία, ο οποίος θα πρέπει να εξοφληθεί είτε άμεσα είτε μέσω πολυετών ρυθμίσεων.

Σε τροχιά εφαρμογής μπαίνει από τον Ιούνιο η νέα έκτακτη ρύθμιση οφειλών προς τον ΕΦΚΑ, η οποία προβλέπει αποπληρωμή σε έως 72 μηνιαίες δόσεις. Την ίδια στιγμή, η εικόνα των χρεών προς τα ασφαλιστικά ταμεία παραμένει ιδιαίτερα πιεστική, καθώς περίπου 7 στους 10 επαγγελματίες και αγρότες εμφανίζονται να έχουν οφειλές, ενώ τα συνολικά ληξιπρόθεσμα χρέη έχουν εκτοξευθεί στα 51,31 δισ. ευρώ.

 

Η νέα ρύθμιση δεν περιλαμβάνει «κούρεμα» οφειλών και ακολουθεί τη λογική των πάγιων διακανονισμών, προσφέροντας ωστόσο μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα αποπληρωμής. Το επιτόκιο ορίζεται στο 5,84%, ενώ η ελάχιστη μηνιαία δόση διαμορφώνεται στα 30 ευρώ.

 

Ποια χρέη εντάσσονται στη ρύθμιση

 

Η παρέμβαση αφορά οφειλές που δημιουργήθηκαν έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και δεν έχουν ήδη ενταχθεί σε ενεργή ρύθμιση. Πρόκειται ουσιαστικά για το μεγαλύτερο μέρος των ληξιπρόθεσμων χρεών, καθώς περισσότερο από το 90% των οφειλών προς τα ασφαλιστικά ταμεία έχει συσσωρευτεί μέχρι εκείνη την περίοδο.

 

Η διαδικασία ενεργοποιείται έπειτα από αίτηση του οφειλέτη, χωρίς να απαιτείται έλεγχος της περιουσιακής του κατάστασης. Ωστόσο, δεν παρέχεται δυνατότητα διαγραφής μέρους του χρέους ή των επιβαρύνσεων.

 

Με την υπαγωγή στη ρύθμιση αναστέλλονται μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, όπως κατασχέσεις και πλειστηριασμοί, ενώ οι οφειλέτες αποκτούν φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα.

 

Οι παγίδες και οι αυστηροί όροι

 

Η νέα ρύθμιση απαιτεί αυξημένη συνέπεια από τους ασφαλισμένους, καθώς ακόμη και η καθυστέρηση μίας μόνο δόσης επιφέρει προσαύξηση 15%, γεγονός που δημιουργεί επιπλέον πίεση σε όσους ήδη δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.

 

Βασική προϋπόθεση για να παραμείνει ενεργή η ρύθμιση είναι η εξόφληση ή τακτοποίηση τυχόν νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών που δημιουργήθηκαν μετά το 2023. Πρόκειται για το σημαντικότερο εμπόδιο για χιλιάδες επαγγελματίες και αγρότες, οι οποίοι συνεχίζουν να συσσωρεύουν νέα χρέη λόγω έλλειψης ρευστότητας.

 

Για τον λόγο αυτόν, επαγγελματικοί και αγροτικοί φορείς ζητούν την αύξηση των δόσεων ακόμη και στις 120, υποστηρίζοντας ότι πολλοί ασφαλισμένοι έχουν εγκλωβιστεί σε έναν διαρκή κύκλο χρεών χωρίς ουσιαστική δυνατότητα αποπληρωμής.

 

Αντιδράσεις για το υψηλό επιτόκιο

 

Έντονες αντιδράσεις προκαλεί και το επιτόκιο της ρύθμισης, το οποίο διαμορφώνεται στο 5,84% και θεωρείται ιδιαίτερα υψηλό για τα οικονομικά δεδομένα μεγάλου μέρους των μη μισθωτών.

 

Παράλληλα, η απουσία μείωσης σε προσαυξήσεις και πρόσθετα τέλη ενισχύει τις επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα του μέτρου, καθώς τα συγκεκριμένα ποσά αποτελούν σημαντικό τμήμα των συνολικών οφειλών.

 

Οι επαγγελματικοί φορείς ζητούν ήδη βελτιώσεις πριν από την πλήρη ενεργοποίηση της ρύθμισης, με βασικά αιτήματα τη μείωση του επιτοκίου, την αύξηση του αριθμού των δόσεων και την επαναφορά «κουρέματος» προσαυξήσεων.

 

Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, χωρίς ουσιαστικά κίνητρα ελάφρυνσης υπάρχει σοβαρός κίνδυνος και η νέα ρύθμιση να ακολουθήσει την πορεία αποτυχίας των πάγιων ρυθμίσεων των 24 δόσεων.

Μετατίθεται στις 30 Οκτωβρίου 2026 η προθεσμία για την επισκόπηση και επικαιροποίηση από τις επιχειρήσεις, των Κωδικών Αριθμών Δραστηριότητας (ΚΑΔ) αντί της Δευτέρας 1ης Ιουνίου που έληγε κανονικά.

 

Όπως αναφέρει σε ανακοίνωση την οποία εξέδωσε η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων «η μετάθεση της ημερομηνίας διευκολύνει τις επιχειρήσεις και την κοινότητα των Λογιστών-Φοροτεχνικών στον έλεγχο των νέων ΚΑΔ (έκδοση 2025), οι οποίοι αποδόθηκαν στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτόματης αντιστοίχισης σύμφωνα με το επικαιροποιημένο ευρωπαϊκό πλαίσιο ταξινόμησης οικονομικών δραστηριοτήτων».

 

Για ποιους ισχύει

 

Η νέα απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ (Α.1118/2026) προβλέπει ότι οι σχετικές δηλώσεις θα μπορούν να υποβληθούν έως την 30/10/2026 χωρίς την επιβολή προστίμου, υπό την προϋπόθεση όμως -όπως τονίζεται- ότι δεν έχει προηγηθεί δήλωση μεταβολής ΚΑΔ για την έδρα ή υποκατάστημα μετά την 1/3/2026.

 

Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE (myaade.gov.gr), ακολουθώντας τη διαδρομή:

 

Μητρώο & Επικοινωνία > Αλλαγή Στοιχείων Μητρώου > Στοιχεία Επιχείρησης > Μεταβολή Στοιχείων Επιχείρησης και Στοιχεία Εγκατάστασης Εσωτερικού > Αλλαγή Στοιχείων Εγκατάστασης Εσωτερικού.

 

Για περαιτέρω διευκρινίσεις και πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στο my1521 Κέντρο Εξυπηρέτησης της ΑΑΔΕ:

 

* Τηλεφωνικά: Στο 1521, χωρίς χρέωση, Δευτέρα έως Παρασκευή, 7:00-20:00.

 

* Ψηφιακά: Μέσω της πλατφόρμας my1521 (24/7), επιλέγοντας: Θέματα Μητρώου > Μητρώο Φυσικών/Νομικών Προσώπων > Αλλαγή στοιχείων Μητρώου Φυσικών/Νομικών Προσώπων > Μεταβολή ΚΑΔ & Καθεστώτος ΦΠΑ.

 

Σε τροχιά εφαρμογής μπαίνει από τον Ιούνιο η νέα έκτακτη ρύθμιση οφειλών προς τον ΕΦΚΑ, η οποία προβλέπει αποπληρωμή σε έως 72 μηνιαίες δόσεις. Την ίδια στιγμή, η εικόνα των χρεών προς τα ασφαλιστικά ταμεία παραμένει ιδιαίτερα πιεστική, καθώς περίπου 7 στους 10 επαγγελματίες και αγρότες εμφανίζονται να έχουν οφειλές, ενώ τα συνολικά ληξιπρόθεσμα χρέη έχουν εκτοξευθεί στα 51,31 δισ. ευρώ.

 

Η νέα ρύθμιση δεν περιλαμβάνει «κούρεμα» οφειλών και ακολουθεί τη λογική των πάγιων διακανονισμών, προσφέροντας ωστόσο μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα αποπληρωμής. Το επιτόκιο ορίζεται στο 5,84%, ενώ η ελάχιστη μηνιαία δόση διαμορφώνεται στα 30 ευρώ.

 

Ποια χρέη εντάσσονται στη ρύθμιση

 

Η παρέμβαση αφορά οφειλές που δημιουργήθηκαν έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και δεν έχουν ήδη ενταχθεί σε ενεργή ρύθμιση. Πρόκειται ουσιαστικά για το μεγαλύτερο μέρος των ληξιπρόθεσμων χρεών, καθώς περισσότερο από το 90% των οφειλών προς τα ασφαλιστικά ταμεία έχει συσσωρευτεί μέχρι εκείνη την περίοδο.

 

Η διαδικασία ενεργοποιείται έπειτα από αίτηση του οφειλέτη, χωρίς να απαιτείται έλεγχος της περιουσιακής του κατάστασης. Ωστόσο, δεν παρέχεται δυνατότητα διαγραφής μέρους του χρέους ή των επιβαρύνσεων.

 

Με την υπαγωγή στη ρύθμιση αναστέλλονται μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, όπως κατασχέσεις και πλειστηριασμοί, ενώ οι οφειλέτες αποκτούν φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα.

 

Οι παγίδες και οι αυστηροί όροι

 

Η νέα ρύθμιση απαιτεί αυξημένη συνέπεια από τους ασφαλισμένους, καθώς ακόμη και η καθυστέρηση μίας μόνο δόσης επιφέρει προσαύξηση 15%, γεγονός που δημιουργεί επιπλέον πίεση σε όσους ήδη δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.

 

Βασική προϋπόθεση για να παραμείνει ενεργή η ρύθμιση είναι η εξόφληση ή τακτοποίηση τυχόν νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών που δημιουργήθηκαν μετά το 2023. Πρόκειται για το σημαντικότερο εμπόδιο για χιλιάδες επαγγελματίες και αγρότες, οι οποίοι συνεχίζουν να συσσωρεύουν νέα χρέη λόγω έλλειψης ρευστότητας.

 

Για τον λόγο αυτόν, επαγγελματικοί και αγροτικοί φορείς ζητούν την αύξηση των δόσεων ακόμη και στις 120, υποστηρίζοντας ότι πολλοί ασφαλισμένοι έχουν εγκλωβιστεί σε έναν διαρκή κύκλο χρεών χωρίς ουσιαστική δυνατότητα αποπληρωμής.

 

Αντιδράσεις για το υψηλό επιτόκιο

 

Έντονες αντιδράσεις προκαλεί και το επιτόκιο της ρύθμισης, το οποίο διαμορφώνεται στο 5,84% και θεωρείται ιδιαίτερα υψηλό για τα οικονομικά δεδομένα μεγάλου μέρους των μη μισθωτών.

 

Παράλληλα, η απουσία μείωσης σε προσαυξήσεις και πρόσθετα τέλη ενισχύει τις επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα του μέτρου, καθώς τα συγκεκριμένα ποσά αποτελούν σημαντικό τμήμα των συνολικών οφειλών.

 

Οι επαγγελματικοί φορείς ζητούν ήδη βελτιώσεις πριν από την πλήρη ενεργοποίηση της ρύθμισης, με βασικά αιτήματα τη μείωση του επιτοκίου, την αύξηση του αριθμού των δόσεων και την επαναφορά «κουρέματος» προσαυξήσεων.

 

Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, χωρίς ουσιαστικά κίνητρα ελάφρυνσης υπάρχει σοβαρός κίνδυνος και η νέα ρύθμιση να ακολουθήσει την πορεία αποτυχίας των πάγιων ρυθμίσεων των 24 δόσεων.

 

Στα 51,31 δισ. ευρώ τα χρέη προς τα Ταμεία

 

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, στο τέλος του 2025 τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία έφτασαν τα 51,31 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση περίπου 2 δισ. ευρώ σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν.

 

Από το συνολικό ποσό, περίπου 10,5 δισ. ευρώ χαρακτηρίζονται χαμηλής ή ακόμη και μηδενικής εισπραξιμότητας, στοιχείο που αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος που αντιμετωπίζει το ασφαλιστικό σύστημα.

 

Μία από τις πιο χρονοβόρες και κουραστικές διαδικασίες για ιδιοκτήτες ακινήτων και φορολογούμενους ετοιμάζεται να περάσει οριστικά στην ψηφιακή εποχή. Η ΑΑΔΕ σχεδιάζει να επεκτείνει την ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων μεταβίβασης ακινήτων, γονικών παροχών, δωρεών και κληρονομιών και στις περιοχές που σήμερα βρίσκονται εκτός αντικειμενικού συστήματος προσδιορισμού αξιών, βάζοντας τέλος στις χειρόγραφες δηλώσεις, τις ουρές στις εφορίες και τις πολύμηνες καθυστερήσεις.

 

Η νέα υπηρεσία αναμένεται να ενεργοποιηθεί μέσα στο 2027 μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY και θα καλύψει ένα σημαντικό κενό που εξακολουθεί να ταλαιπωρεί χιλιάδες πολίτες σε όλη τη χώρα. Μέχρι σήμερα, όσοι πραγματοποιούν μεταβιβάσεις ακινήτων σε περιοχές χωρίς αντικειμενικές αξίες είναι υποχρεωμένοι να ακολουθούν μια ιδιαίτερα αργή διαδικασία, η οποία περιλαμβάνει φυσική παρουσία στις ΔΟΥ, χειρόγραφη κατάθεση εγγράφων και πολυήμερη ή ακόμη και πολύμηνη αναμονή μέχρι την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης του φόρου.

 

Με το νέο ψηφιακό μοντέλο, οι δηλώσεις θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά ανεξάρτητα από το αν το ακίνητο βρίσκεται εντός ή εκτός αντικειμενικού συστήματος. Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι θα επιταχύνει σημαντικά τις αγοραπωλησίες ακινήτων, τις γονικές παροχές και τις αποδοχές κληρονομιάς, ενώ παράλληλα θα περιορίσει τη γραφειοκρατία και τις μετακινήσεις των φορολογουμένων.

 

Ο σχεδιασμός της ΑΑΔΕ προβλέπει δύο βασικές παρεμβάσεις. Η πρώτη αφορά την πλήρη ψηφιακή υποβολή δηλώσεων φόρου μεταβίβασης, κληρονομιάς, δωρεάς και γονικής παροχής για ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές χωρίς αντικειμενικές αξίες. Η δεύτερη αφορά την αυτοματοποίηση της διαδικασίας έκδοσης και κοινοποίησης πράξεων προσδιορισμού φόρου για υποθέσεις που δεν μπορούν να εκκαθαριστούν αυτόματα από την εφαρμογή myPROPERTY.

 

Σήμερα περισσότερες από 2.100 περιοχές σε όλη τη χώρα παραμένουν εκτός αντικειμενικού συστήματος προσδιορισμού αξιών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η φορολογητέα αξία των ακινήτων καθορίζεται μέσω εκτιμήσεων από τις αρμόδιες ΔΟΥ, μια διαδικασία που συχνά δημιουργεί σημαντικές καθυστερήσεις και αβεβαιότητα για τους φορολογούμενους. Το υπουργείο Οικονομικών σχεδιάζει σταδιακά την ένταξη αυτών των περιοχών στο αντικειμενικό σύστημα, ωστόσο μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία, η ψηφιακή υποβολή δηλώσεων αναμένεται να λειτουργήσει ως «ανάσα» για την αγορά ακινήτων.

 

Ιδιαίτερα σημαντικό θεωρείται το νέο σύστημα για κατοίκους νησιωτικών και απομακρυσμένων περιοχών, όπου μεγάλο ποσοστό ακινήτων παραμένει εκτός αντικειμενικού προσδιορισμού. Σήμερα πολλοί ιδιοκτήτες αναγκάζονται να ταξιδεύουν ή να αναθέτουν σε τρίτους τη διεκπεραίωση υποθέσεων στις εφορίες, επιβαρυνόμενοι με επιπλέον χρόνο και κόστος.

 

Η επέκταση του myPROPERTY έρχεται σε μια περίοδο έντονης κινητικότητας στην αγορά ακινήτων. Χιλιάδες φορολογούμενοι σπεύδουν να ολοκληρώσουν αγοραπωλησίες, γονικές παροχές και δωρεές πριν από τη νέα αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών που βρίσκεται στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για σημαντικές αυξήσεις σε αρκετές περιοχές της χώρας, ακόμη και άνω του 40%, ιδιαίτερα όπου η απόσταση μεταξύ εμπορικών και αντικειμενικών τιμών έχει διευρυνθεί τα τελευταία χρόνια.

 

Η ΑΑΔΕ ποντάρει στην πλήρη ψηφιοποίηση των διαδικασιών που σχετίζονται με τα ακίνητα, με στόχο όχι μόνο την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών αλλά και τον περιορισμό λαθών, την ταχύτερη διεκπεραίωση υποθέσεων και την ενίσχυση των φορολογικών διασταυρώσεων. Ήδη, η ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων για ακίνητα εντός αντικειμενικού συστήματος έχει αλλάξει ριζικά την εικόνα στις μεταβιβάσεις, καθώς οι περισσότερες υποθέσεις ολοκληρώνονται πλέον χωρίς επίσκεψη στις ΔΟΥ ή στα Κέντρα Φορολογίας Κεφαλαίου.

 

Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ αποτυπώνουν και τη δυναμική που συνεχίζει να εμφανίζει η αγορά ακινήτων. Το πρώτο δίμηνο του 2026 τα έσοδα από φόρους μεταβίβασης αυξήθηκαν κατά 11,1% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Συγκεκριμένα, ο συνολικός φόρος μεταβίβασης από κτίρια και οικόπεδα ανήλθε στα 96,52 εκατ. ευρώ, έναντι 86,89 εκατ. ευρώ πέρυσι. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η αύξηση τον Φεβρουάριο, όταν η άνοδος ξεπέρασε το 30%.

 

Ανοδικά κινήθηκαν και τα έσοδα από φόρους μεταβίβασης οικοδομών, τα οποία διαμορφώθηκαν σε 81,25 εκατ. ευρώ από 72,87 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025, παρουσιάζοντας αύξηση 11,5%. Την ίδια στιγμή, οι φόροι και τα τέλη από δωρεές, γονικές παροχές και λοιπές παροχές παρέμειναν ουσιαστικά σταθεροί, στα 38,36 εκατ. ευρώ.

 

Με την πλήρη ανάπτυξη των νέων ψηφιακών υπηρεσιών, η ΑΑΔΕ φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα ενιαίο και ταχύτερο πλαίσιο για όλες τις μεταβιβάσεις ακινήτων, περιορίζοντας δραστικά τη γραφειοκρατία που για δεκαετίες αποτελούσε έναν από τους μεγαλύτερους «πονοκεφάλους» της κτηματαγοράς.

Κάθε προηγούμενο ρεκόρ αναμένεται να «σπάσει» ο αριθμός αιτήσεων συνταξιοδότησης για το 2026, ξεπερνώντας το 2025 όπου αριθμός των αιτήσεων έφτασε τις 225.800.

 

Το προηγούμενο ρεκόρ σημειώθηκε  το  2021 όπου υποβλήθηκαν 212.151 αιτήσεις έναντι 211.135 το 2022 και 190.368, το 2023.

 

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η αυξημένη ροή συνταξιοδοτήσεων θα συνεχιστεί έως το 2027 όταν υπολογίζεται ότι θα έχει αποχωρήσει από την αγορά εργασίας η γενιά των baby boomers, δηλαδή συνολικά θα υπάρξουν πάνω από 800.000 αποχωρήσεις από το 2023.

 

Η ανησυχία για αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης το 2027, οι φόβοι για αλλαγή επί τα χείρω του θεσμικού πλαισίου για εξαγορά πλασματικού χρόνου (σπουδών, στρατού, τέκνων κ.ά.), σε συνδυασμό με τον επανακαθορισμό του τρόπου υπολογισμού των συνταξίμων αποδοχών, οδηγούν όλο και περισσότερους εργαζομένους στη μαζική φυγή προς τη σύνταξη.

 

Ειδικότερα, σύμφωνα με τη «Μηνιαία Απεικόνιση Απονομών Κύριων Συντάξεων» του Πληροφοριακού Συστήματος του e-ΕΦΚΑ «ΑΤΛΑΣ» για τον Απρίλιο 2026, προκύπτει ότι οι νέες αιτήσεις ανήλθαν σε 16.625. Αν προσθέσει κανείς τον Ιανουάριο με 18.636 νέες αιτήσεις, τον Φεβρουάριο με 18.363 και τον Μάρτιο με 21.214, οι αιτήσεις του τετραμήνου φτάνουν αθροιστικά τις 74.838, όταν το αντίστοιχο τετράμηνο του 2025 ήταν 63.542 νέες αιτήσεις, δηλαδή 11.296 λιγότερες.

 

Από τις αρχές του 2026 οι νέες αιτήσεις ακολουθούν μια πρωτοφανή αυξητική τάση, που μαρτυρά πως η φετινή χρονιά θα σπάσει το περυσινό ρεκόρ.

 

Η ροή των αιτήσεων του πρώτου τετραμήνου μαρτυρά πως το «κύμα» αποχωρήσεων προς τη σύνταξη θα συνεχιστεί έως το 2027-2028, όταν αναμένεται να έχει αποχωρήσει από την αγορά εργασίας η γενιά των baby boomers. Ήδη το κύμα «εξόδου» έχει ξεπεράσει τις μαζικές συνταξιοδοτήσεις της προηγούμενης δεκαετίας εξαιτίας της αύξησης των ορίων ηλικίας με το πρώτο μνημόνιο, αλλά και τις μεγάλες εθελούσιες εξόδους στον ΟΤΕ, στη ΔEΗ και τις τράπεζες.

 

Οι λόγοι της μαζικής φυγής προς τη σύνταξη

 

Σύμφωνα με την ΕΝΥΠΕΚΚ, πέντε είναι οι βασικοί λόγοι που οδηγούν ολοένα και περισσότερους εργαζόμενους στο να επιλέξουν -και φέτος- τη συνταξιοδότηση, από την παραμονή στην εργασία.

 

Πιο συγκεκριμένα:

 

Ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας από 1-1-2027 ή από 1-1-2030

 

Οι δυσμενείς επιπτώσεις του δημογραφικού επαναφέρουν στο τραπέζι το ενδεχόμενο αύξησης των γενικών ηλικιακών ορίων συνταξιοδότησης μετά το 2027, γεγονός που ωθεί όσους έχουν τη δυνατότητα να αποχωρήσουν προτού επιβαρυνθούν με επιπλέον χρόνο εργασίας.

 

Η αυτόματη σύνδεση της ηλικίας που θα συνταξιοδοτούνται οι ασφαλισμένοι με το προσδόκιμο ζωής των ηλικιωμένων άνω των 65 ετών, φέρνει το 2027 μια πιθανή αύξηση των ορίων, καθώς όταν ανεβαίνει το προσδόκιμο ζωής γίνεται και η ανάλογη προσαρμογή στις ηλικίες συνταξιοδότησης.

 

Πηγές του υπουργείου Εργασίας σπεύδουν να διαψεύσουν μια τέτοια αναπροσαρμογή τον επόμενο χρόνο, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο η διαδικασία αυτή - που επαναλαμβάνεται κάθε τρία χρόνια - να μετατεθεί για τα τέλη του 2029, ώστε να αποφασιστεί εκ νέου η αύξηση στα όρια ηλικίας από 1/1/2030.

 

Ο φόβος για αλλαγή του θεσμικού πλαισίου εξαγοράς πλασματικού χρόνου

 

Το θεσμικό πλαίσιο της εξαγοράς πλασματικού χρόνου (σπουδών, στρατού, τέκνων κ.ά.) για ταχύτερη συνταξιοδότηση ή αύξηση της σύνταξης χρησιμοποιούν σήμερα 7 στους 10 ασφαλισμένους. Το ποσό εξαγοράς καθορίζεται στο 20% επί των μεικτών αποδοχών του μήνα που προηγείται της αίτησης.

 

Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα εξαγοράς 5 έως 7 ετών ασφάλισης, προκειμένου με την προσθήκη πλασματικού χρόνου να διαμορφωθούν ευνοϊκότερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης από τον ΕΦΚΑ (εφόσον πρόκειται για παλαιούς, πριν από το 1993, ασφαλισμένους) ή να εξαγοραστούν έτη ώστε να συμπληρωθούν τα 12.000 ένσημα (40 χρόνια), λαμβάνοντας σύνταξη με τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας (νέοι ασφαλισμένοι μετά το 1993).

 

Η αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των συνταξίμων αποδοχών από 1/1/2026

 

Οι συντάξιμες αποδοχές από την 1η Ιανουαρίου 2026 θα υπολογίζονται όχι με βάση τον μέσο πληθωρισμό έτους της ΕΛΣΤΑΤ (όπως ισχύει σήμερα) αλλά με βάση τον νέο δείκτη μεταβολής μισθών, βάσει του οποίου θα υπολογίζεται η ανταποδοτική σύνταξη.

 

Ο υπολογισμός των νέων συντάξεων με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του εργασιακού βίου

 

Οι συντάξεις των ασφαλισμένων που σκοπεύουν να συνταξιοδοτηθούν το 2026 θα είναι μεγαλύτερες σε σχέση με το 2025, ακόμη και αν αποχωρήσουν με τα ίδια χρόνια ασφάλισης που συνταξιοδοτήθηκαν οι ασφαλισμένοι το 2025.

 

Η δυνατότητα απασχόλησης των συνταξιούχων με ευνοϊκότερες προϋποθέσεις

 

Σήμερα περισσότεροι από 300.000 συνταξιούχοι έχουν δηλώσει στην ειδική πλατφόρμα του ΕΦΚΑ την εργασία τους, αξιοποιώντας το νέο καθεστώς. Ειδικότερα, οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι δεν υπόκεινται πλέον σε περικοπή της σύνταξης κατά 30%, αλλά επιβαρύνονται με ειδικό πόρο υπέρ του ασφαλιστικού συστήματος. Για τους μισθωτούς ο πόρος αυτός ανέρχεται στο 10% του μισθού τους, ενώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες αντιστοιχεί στο 50% της εισφοράς σύνταξης.

 

Ανάσα ανακούφισης για εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις (φυσικά και νομικά πρόσωπα) δίνει η νέα έκτακτη ρύθμιση 72 δόσεων για χρέη στο δημόσιο, προσφέροντας αποπληρωμή σε έως έξι χρόνια και μείωση της μηνιαίας επιβάρυνσης που μπορεί να φτάσει έως και 80% σε σχέση με την «πάγια» ρύθμιση.

 

Το νέο πλαίσιο στοχεύει σε παλιές ληξιπρόθεσμες οφειλές προς εφορία και ασφαλιστικά ταμεία, οι οποίες γεννήθηκαν πριν το 2024, κυρίως δηλαδή στη διάρκεια της μεγάλης ενεργειακής κρίσης. Η πλατφόρμα για αιτήσεις ανοίγει στο β΄δεκαπενθήμερο του Ιουνίου, δίνοντας περιθώριο ένταξης μέχρι 31 Δεκεμβρίου και σε όσους είχαν αλλά έχασαν παλαιότερες ρυθμίσεις.

 

Πώς γίνεται η αίτηση

 

Σε ένα μήνα από τώρα -και αφού ψηφιστεί το νομοσχέδιο που θέτει σε δημόσια διαβούλευση ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης – στο myAADE και στην ενότητα «Ο Λογαριασμός μου > Ρυθμίσεις Οφειλών» θα εμφανιστεί ειδική επιλογή για τη νέα έκτακτη ρύθμιση. Εκεί ο οφειλέτης θα υποβάλει ηλεκτρονικά την αίτηση και θα επιλέγει ο ίδιος τη διάρκεια της ρύθμισης σε μήνες. Αντίστοιχα θα ανοίξει και ηλεκτρονική εφαρμογή για οφειλές στο ΚΕΑΟ/e-ΕΦΚΑ.

 

Τη στιγμή της αίτησης ο οφειλέτης θα βλέπει αναλυτικό δοσολόγιο πληρωμών και θα πρέπει να είναι έτοιμος να πληρώσει άμεσα (εντός 3 ημερών) την 1η δόση που προκύπτει, αναλόγως με τους μήνες που επιλέγει να ρυθμίσει.

 

Αυτό είναι από τα πιο κρίσιμα σημεία της διαδικασίας: η πλατφόρμα δεν θα δίνει δηλαδή απλώς μια έτοιμη λύση, αλλά θα επιτρέπει στον χρήστη να «παίζει» με τη διάρκεια της αποπληρωμής και θα του υπολογίζει τι ποσό δόσης προκύπτει. Θα βλέπει έτσι στην οθόνη του το βασικό δίλημμα της ρύθμισης: μικρότερη δόση με περισσότερους μήνες ή μεγαλύτερη δόση με μικρότερη συνολική επιβάρυνση τόκων.

 

Ποιοι κερδίζουν

 

Η ανάγκη έκτακτης ρύθμισης είχε διαφανεί ήδη από τα στοιχεία: στο τέλος του 2025 σχεδόν 4,8 εκατομμύρια οφειλέτες είχαν ληξιπρόθεσμα χρέη 115 δισ. προς το Δημόσιο, αλλά μόλις 3,44 δισ. ή περίπου το 3%, ήταν σε ρύθμιση -ούτε καν 1 στα 30 ευρώ των οφειλών δηλαδή.

 

Με τις 72 δόσεις, η μεγάλη αλλαγή έγκειται στη μείωση της δόσης: τόκοι και προσαυξήσεις καθυστέρησης διαγράφονται, δεν «κουρεύονται» όμως επιτόκιο και αρχικό κεφάλαιο. Για παράδειγμα:

 

– βασική οφειλή 7.200 ευρώ, σήμερα ρυθμίζεται σε 600 ευρώ τον μήνα με 12 δόσεις ή 300 ευρώ με 24 δόσεις, πριν προστεθούν οι τόκοι. Αν η οφειλή έχει προκύψει από «έκτακτη αιτία» (πχ από κληρονομιά ή μετά από φορολογικό έλεγχο) μπορεί να μειωθεί σε 150 ευρώ με 48 δόσεις. Με 72 δόσεις όμως, πέφτει στα 100 ευρώ, δηλαδή 200-500 ευρώ λιγότερα κάθε μήνα (μείωση της τάξεως του 80% σε σχέση με την 12μηνη αποπληρωμή) καθιστώντας την κατάσταση διαχειρίσιμη.

 

– για οφειλή 10.000 ευρώ, το καθαρό κεφάλαιο (βασική οφειλή) αντιστοιχεί σε δόση 833 ευρώ τον μήνα με την πάγια (ή 417 ευρώ σε 24 δόσεις και 208 με 48 δόσεις) αλλά μόλις 139 ευρώ αν ενταχθεί στις 72 δόσεις.

 

Το άλλο μεγάλο όφελος είναι η επανεκκίνηση, «ζωντανεύουν» δηλαδή ρυθμίσεις που χάθηκαν για νοικοκυριά ή μικρές επιχειρήσεις που είχαν βρεθεί στο περιθώριο λόγω χρεών. Η έκτακτη ρύθμιση τους δίνει «δεύτερη ευκαιρία» (ή και τρίτη), ανοίγοντας ξανά τον δρόμο για ασφαλιστική και φορολογική ενημερότητα, άρση μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης και παύση ποινικών διαδικασιών όσο η ρύθμιση τηρείται.

 

Τι πληρώνουν

 

Ωστόσο οι δόσεις δεν είναι άτοκες. Βαρύνονται με επιτόκιο και απαιτείται προσοχή στην επιλογή κατά την αίτηση, αν ο οφειλέτης επιθυμεί μικρότερη επιβάρυνση -καθώς μαζεύονται περισσότεροι τόκοι για κάθε επιπλέον μήνα που ζητά.

 

Οι φορολογικές οφειλές βαρύνονται με επιτόκιο 5,84% ετησίως, ενώ επιβάρυνση προβλέπεται και οφειλές από Τελωνεία και ασφαλιστικά Ταμεία. Αν τις αποπληρώσει νωρίτερα ο οφειλέτης, γλιτώνει τους αντίστοιχους τόκους χωρίς «πέναλτι» πρόωρης εξόφλησης.

 

Ενδεικτικά, σε οφειλή 10.000 ευρώ με 72 δόσεις, η μηνιαία καταβολή μειώνεται στα 165 ευρώ αλλά το συνολικό ποσό πληρωμής αγγίζει τα 11.900 ευρώ. Ενώ στα 30.000 ευρώ η δόση βγαίνει στα 495 ευρώ αλλά το συνολικό κόστος φτάνει περίπου 35.600 ευρώ.

 

Τα «ψιλά γράμματα»

 

Εκτός από τα οφέλη όμως, για να μην γίνεται κατάχρηση τίθενται περιορισμοί, τους οποίους πρέπει να γνωρίζει και να προσέξει ο οφειλέτης , πριν επιλέξει τη ρύθμιση που του ταιριάζει. Συγκεκριμένα:

 

εντάσσεται το σύνολο των παλαιών χρεών (προ 2024), όχι επιλέγοντας μέρος τους μόνον.

 

ορίζεται ελάχιστη πληρωμή 30 ευρώ το μήνα προς ΑΑΔΕ ή ΚΕΑΟ. Συνεπώς μικρές οφειλές κάτω από 2.160 ευρώ δικαιούνται λιγότερες από 72 δόσεις (πχ έως 40 δόσεις για χρέος 1.200 ευρώ). Το όριο ισχύει ανά φορέα: άρα, για χρέος 1.500 ευρώ σε ΑΑΔΕ και επιπλέον 900 σε ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ , ο οφειλέτης παίρνει 50 δόσεις για εφορία και 30 για ασφαλιστικά ταμεία.

 

δεν εντάσσονται οι «συνεπείς», δηλαδή όσοι τηρούν ήδη ρύθμιση. Η ρύθμιση αφορά παλιές οφειλές (μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2023) προς ΑΑΔΕ και e-ΕΦΚΑ, εφόσον δεν ήταν ρυθμισμένες στις 21 Απριλίου 2026. Δεν επιτρέπεται έτσι μεταπήδηση από ενεργές ρυθμίσεις στις 72 δόσεις.

 

δεν εντάσσονται όσοι δεν έχουν υποβάλει δήλωση την τελευταία πενταετία ή έχουν αμετάκλητη καταδίκη για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.

 

παρά την υπαγωγή στη ρύθμιση, το Δημόσιο διατηρεί τη δυνατότητα να εγγράφει υποθήκες, να προχωρεί σε συμψηφισμούς (που αφαιρούνται από το σύνολο των απαιτήσεων) ή, υπό όρους, να μη χορηγεί ενημερότητα για μεταβίβαση ακινήτου αν η οφειλή δεν είναι διασφαλισμένη.

Σε κάθε περίπτωση η ρύθμιση χάνεται και καθίσταται άμεσα απαιτητό το υπόλοιπο των οφειλών, εάν ο οφειλέτης:

 

α) δεν καταβάλλει 2 συνεχόμενες δόσεις της ρύθμισης ή καθυστερήσει 2 δόσεις πάνω από 2 μήνες,

 

β) δεν τακτοποιήσει μέσα στον 1ο μήνα τυχόν άλλες ανοιχτές οφειλές του.

 

γ) δεν εξοφλήσει ή τακτοποιήσει εντός τριμήνου τις τρέχουσες οφειλές του, καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης.

 

Τότε, το υπόλοιπο του χρέους γίνεται αμέσως απαιτητό και επανέρχονται όλα τα μέτρα.

Την επέκταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης για ακόμη έναν μήνα ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός στο υπουργικό συμβούλιο, επιχειρώντας να συγκρατήσει τις πιέσεις στο κόστος μεταφορών και στην εφοδιαστική αλυσίδα, σε μια περίοδο επίμονης ενεργειακής αστάθειας.

 

Το μέτρο παρατείνει και τον Ιούνιο την επιδότηση στο diesel κίνησης, αλλά με το συνολικό όφελος για τον καταναλωτή να διαμορφώνεται στα 15 λεπτά ανά λίτρο (12 λεπτά προ ΦΠΑ), αντί 20 λεπτών που ίσχυε. 

 

Το μέτρο συνεπάγεται δημοσιονομικό κόστος ύψους 46 εκατ. ευρώ. Η μείωση της επιδότησης εδράζεται στη μερική αποκλιμάκωση των τιμών σε σχέση με τα υψηλά του Μαρτίου. Ωστόσο, παρά τη μείωση, στην αντλία η τελική τιμή θα είναι περίπου 30 λεπτά χαμηλότερη, σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την ενεργοποίηση του μέτρου.

 

Ενδεικτικά, όπως εξηγούσαν πηγές του οικονομικού επιτελείου, η μέση τιμή του πετρελαίου κίνησης στις 24 Μαΐου διαμορφωνόταν στα 1,818 ευρώ ανά λίτρο (με επιδότηση 20 λεπτών), έναντι 1,882 ευρώ στις 30 Απριλίου (επίσης με επιδότηση 20 λεπτών) και 2,122 ευρώ στις 31 Μαρτίου, όταν δεν ίσχυε καμία επιδότηση.

 

H μείωση της επιδότησης από τα 20 στα 15 λεπτά , καθώς και η μη χορήγηση νέου fuel pass, υποδηλώνει τη σταδιακή προσαρμογή της πολιτικής στήριξης, καθώς το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη δημοσιονομική επιβάρυνση και στην ανάγκη προστασίας των καταναλωτών.

 

Η επιδότηση μόνο στο πετρέλαιο κίνησης στοχεύει στην αποτροπή γενικευμένων ανατιμήσεων στην αγορά λόγω αύξησης του κόστους για τις μεταφορές και την εφοδιαστική αλυσίδα, καθώς το diesel αποτελεί το βασικό καύσιμο για επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Έτσι η διατήρηση, έστω και μειωμένης, της επιδότησης στο πετρέλαιο εκτιμάται ότι λειτουργεί ως «μαξιλάρι» έναντι νέων αυξήσεων , περιορίζοντας δευτερογενείς ανατιμήσεις σε αγαθά και υπηρεσίες.

«Δεν έρχεται νέος ΕΝΦΙΑ» ξεκαθάρισε στον ΣΚΑΪ ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος σχετικά με τα νέα τέλη ακίνητης περιουσίας, ενώ έδωσε απαντήσεις και για τις επιβαρύνσεις που θα ισχύσουν.

 

«Ουσιαστικά αυτό που γίνεται είναι πως ενοποιούνται δύο φόροι οι οποίοι υπάρχουν σήμερα εδώ και πάνω από 35-40 χρόνια σε έναν φόρο. Και μάλιστα με ένα σύστημα πολύ πιο δικαιότερο», ανέφερε ο κ. Λιβάνιος και εξήγησε:

 

«Σήμερα έχουμε, εκτός από τα δημοτικά τέλη που αφορούν την καθαριότητα και το ηλεκτροφορτισμό, έχουμε τον φόρο ηλεκτροδοτούμενων χώρων, ο οποίος είναι σταθερός ανεξαρτήτως κατοικίας. Δηλαδή μία κατοικία 100 τετραγωνικών στην Κυψέλη πληρώνει ίδιο φόρο με μία κατοικία νεόδμητη 100 τετραγωνικά στο Κολωνάκι. Υπήρχε προφανώς θέμα δικαιοσύνης. Και υπάρχει το τέλος ακίνητης περιουσίας από 1993 ο οποίος έχει μία δικαιότερη κατανομή και έχει μέσα την παλαιότητα του ακινήτου». Αυτοί οι δύο φόροι, όπως τονίζει ο υπουργός θα ενοποιηθούν. 

 

«Η ενοποίηση των φόρων στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, αν όχι σε όλες, θα έχει μία μεγάλη, σημαντική μείωση στην ετήσια επιβάρυνση, η οποία μπορεί να φτάσει από τα 15-13 ευρώ για ένα ακίνητο 100 τετραγωνικών στην Κυψέλη», συνέχισε ο κ. Λιβάνιος.

 

Πρόκειται για «ένα πολύ δικαιότερο σύστημα, λαμβάνει υπόψη και την αντικειμενική αξία και την παλαιότητα του ακινήτου. Η ενοποίηση είχε εξαγγελθεί εδώ και δύο χρόνια και μάλιστα όταν κυκλοφόρησε το προσχέδιο του κώδικα το Δεκέμβριο, μειώθηκαν κι άλλο οι συντελεστές ώστε να μην υπάρχει καμία περίπτωση να είναι μεγάλη η επιβάρυνση πλην ακραίων περιπτώσεων».

 

«Η επιβάρυνση θα αφορά ελάχιστες, αν όχι μηδαμινές περιπτώσεις», υπογράμμισε ο κ. Λιβάνιος, τονίζοντας πως η εξοικονόμηση ανέρχεται 2-3 ευρώ και σε ετήσια βάση θα φτάνει και τα 10 – 15 ευρώ. 

 

«Η συντριπτική πλειοψηφία ναι θα πληρώσει αρκετά λιγότερα, οπότε δεν υπάρχει κανένα ζήτημα επιβάρυνσης ακίνητης περιουσίας και μην ξεχνάτε ότι η κυβέρνηση από το 2019 έχει μειώσει πάνω από 80 φόρους με κατεξοχήν τον ΕΝΦΙΑ ο οποίος έχει μηδενιστεί», επανέλαβε.

 

Για το τέλος υπέρ των περιφερειών ο κ. Λιβάνιος ανέφερε πως «είναι ένα δυνητικό τέλος το οποίο για πρώτη φορά η περιφερειακή αυτοδιοίκηση, εφόσον το αποφασίσει, μπορεί να το βάλει. Θα είναι πολύ μικρής κλίμακας και θα διατίθεται για έργα υποδομών στην περιφέρεια. Ακόμα και στις περιπτώσεις που τον τοποθετήσουν οι περιφέρειες, με το άθροισμα και του τέλους των δήμων, θα είναι πάνω κάτω το ίδιο με αυτό που πληρώνουν σήμερα», συμπλήρωσε.

 

Οι δύο φόροι θα ενοποιηθούν την Πρωτοχρονιά του 2027, κατέληξε ο κ. Λιβάνιος.

 

Ένα βήμα πριν από την ολοκλήρωση ενός έργου που παρέμενε για δεκαετίες συνώνυμο των καθυστερήσεων και της γραφειοκρατίας βρίσκεται πλέον το Ελληνικό Κτηματολόγιο. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που ανακοίνωσε ο φορέας, το 99% της ελληνικής επικράτειας διαθέτει, πλέον, αναρτημένα κτηματολογικά στοιχεία και Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), εξέλιξη που φέρνει το έργο στην τελική φάση υλοποίησής του.

 

Η εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την πορεία ολοκλήρωσης ενός έργου που για δεκαετίες παρέμενε ανολοκλήρωτο και συνδεόταν με χρόνιες παθογένειες της δημόσιας διοίκησης, από τις μεταβιβάσεις ακινήτων μέχρι τις χωροταξικές εκκρεμότητες και τις δικαστικές διαμάχες για ιδιοκτησίες.

 

Σύμφωνα με το Ελληνικό Κτηματολόγιο, η επίτευξη του συγκεκριμένου ποσοστού σηματοδοτεί ουσιαστικά τη μετάβαση του έργου στην τελική φάση ολοκλήρωσής του. 

 

Από το 2019 μέχρι σήμερα, το έργο επιταχύνθηκε μέσα από έναν συνδυασμό νομοθετικών παρεμβάσεων, ψηφιοποίησης υπηρεσιών και αυστηρότερης παρακολούθησης των συμβάσεων κτηματογράφησης.

 

Κεντρικό ρόλο στη διαδικασία παίζει η φάση της ανάρτησης, δηλαδή το στάδιο κατά το οποίο οι πολίτες μπορούν για πρώτη φορά να δουν συγκεντρωμένα όλα τα στοιχεία που αφορούν την ακίνητη περιουσία τους, να ελέγξουν αν είναι σωστά και να υποβάλουν αιτήματα διόρθωσης όπου απαιτείται.

 

Η πρόσβαση πραγματοποιείται, πλέον, ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας του Ελληνικού Κτηματολογίου και ειδικότερα μέσω του ψηφιακού χάρτη maps.ktimatologio.gr, όπου οι ιδιοκτήτες μπορούν να αναζητούν τα ακίνητά τους και να βλέπουν τα αναρτημένα δεδομένα σε ένα ενιαίο περιβάλλον χωρικής πληροφορίας για ολόκληρη τη χώρα.

 

Ξεπεράστηκε ο στόχος του ΤΑΑ

 

Το 99% της ανάρτησης ξεπερνά, μάλιστα, τον στόχο που είχε τεθεί στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, κάτι που η διοίκηση του Κτηματολογίου παρουσιάζει ως ένδειξη επιτάχυνσης του έργου τα τελευταία χρόνια.

 

Παρά τη σημαντική πρόοδο, ακόμη παραμένουν ανοιχτά μέτωπα μέχρι την οριστική ολοκλήρωση της κτηματογράφησης. 

 

Το επόμενο διάστημα, το βάρος μεταφέρεται στην ολοκλήρωση των συμβάσεων που βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη, στη διαχείριση εκκρεμοτήτων κτηματογράφησης, καθώς και στην ολοκλήρωση των ειδικών κτηματολογίων.

 

Παράλληλα, προχωρά η πλήρης μετάβαση της χώρας σε καθεστώς λειτουργούντος ψηφιακού Κτηματολογίου, με στόχο την ψηφιοποίηση διαδικασιών που μέχρι πρόσφατα απαιτούσαν φυσική παρουσία και σημαντική γραφειοκρατία.

 

Ο επίσημος σχεδιασμός προβλέπει ότι η συνολική κτηματογράφηση της χώρας θα έχει ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις του προγράμματος Ανταγωνιστικότητας και τον ευρύτερο εθνικό σχεδιασμό για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους.

 

Για τα ελληνικά νοικοκυριά, η μεγαλύτερη απώλεια εισοδήματος δεν προέρχεται από τις τραπεζικές χρεώσεις, αλλά από τις εξαιρετικά χαμηλές αποδόσεις των αποταμιεύσεών τους.

 

43% πάνω το επιτοκιακό περιθώριο για τις ελληνικές τράπεζες

 

Μερικά ενδεικτικά στοιχεία καταγράφουν το πρόβλημα. Το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο, το 2025, δηλαδή η διαφορά επιτοκίων μεταξύ καταθέσεων και χορηγήσεων διαμορφώθηκε στη χώρα μας στο 2,3% έναντι 1,3% στην Ευρωζώνη. Το ποσοστό αυτό είναι τα καθαρά έσοδα από τόκους ως προς το ενεργητικό των τραπεζών. Έτσι λοιπόν το συγκεκριμένο ποσοστό ήταν στη χώρα μας 43% υψηλότερο έναντι του μέσου όρου της Ευρωζώνης για την περασμένη χρονιά.

 

Φθηνότερες στις χρεώσεις οι ελληνικές τράπεζες

 

Την ίδια στιγμή οι προμήθειες που αφορούν πάσης φύσεως χρεώσεις των τραπεζών για τις οποίες έχει χυθεί πολύ μελάνι το τελευταίο διάστημα διαμορφώνονται στην Ευρώπη σε 0,8% (καθαρά έσοδα προμηθειών έναντι ενεργητικού ) και στη χώρα μας 0,6%. Δηλαδή η χώρα μας μεσοσταθμικά εμφανίζεται φθηνότερη κατά 2 μονάδες βάσης σύμφωνα με τα στοιχεία του 2025 ή αλλιώς οι τράπεζες στην Ευρώπη χρεώνουν προμήθειες κατά 33% υψηλότερες έναντι των ελληνικών τραπεζών.

 

Οι πραγματικές λοιπόν απώλειες στα ελληνικά νοικοκυριά δεν προέρχονται από τις χρεώσεις των τραπεζών -που πάντως σε ορισμένες περιπτώσεις κρίνονται αδικαιολόγητες- αλλά από το γεγονός πως δεν αφήνουν τους καταθετικούς λογαριασμούς να παρακολουθήσουν την άνοδο των επιτοκίων ενώ αντιθέτως πιέζουν τις αποδόσεις τους κατά την πτώση των επιτοκίων.

 

41% χαμηλότερα επιτόκια στις προθεσμιακές καταθέσεις

 

Σύμφωνα με στοιχεία του Μαρτίου του 2026 σε ό,τι αφορά τις προθεσμιακές καταθέσεις και όχι τα ταμιευτήρια, ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είχε αναρριχηθεί στο 1,82% έναντι του ελληνικού μέσου όρου ο οποίος ήταν 1,09%. Δηλαδή 41% χαμηλότερος έναντι της Ευρώπης.

 

8,7 φορές πάνω οι αποδόσεις στα ταμιευτήρια της Ευρώπης

 

Η μεγάλη ωστόσο διαφορά εμφανίζεται στις καταθέσεις ταμιευτηρίου που σε ό,τι αφορά την Ελλάδα αντιπροσωπεύουν πάνω από τα 3/4 του καταθετικού προϊόντος. Σε αυτές τις καταθέσεις η μέση απόδοση στην χώρα είναι 0,03% δηλαδή περίπου μηδενική και στην Ευρώπη 0,26% δηλαδή 8,7 φορές πάνω οι ευρωπαικές αποδόσεις.

Η αλήθεια είναι πως σε ό,τι αφορά τη διαμόρφωση των επιτοκίων η κυβέρνηση μπορεί να έχει ελάχιστη παρέμβαση γιατί οι τράπεζες με την EKT επόπτη είναι αυτές που διαμορφώνουν την επιτοκιακή τους πολιτική. Ωστόσο μια ασκούμενη κριτική επί του θέματος αλλά και μέτρα ενισχυτικά του ανταγωνισμού μπορούν αν αλλάξουν τα δεδομένα.

 

Ζητείται ενίσχυση του ανταγωνισμού

 

Οι μικρότερες τράπεζες γίνονται πιο επιθετικές ιδιαίτερα για χρήματα που αφορούν νέους πελάτες και προσφέρουν επιτόκια έως και 2% για μεγαλύτερα ποσά ενώ άλλες τράπεζες δίνουν επιτόκια κοντά στο 1,20% για καταθέσεις μέχρι και 5000.

 

Πολύ πιο εύκολα θα μειωθούν τα επιτοκιακά περιθώρια στην περίπτωση που τράπεζες όπως η Revolut μπουν στο παιχνίδι και επιχειρήσουν να αυξήσουν τις καταθέσεις τους για να δώσουν δάνεια.

 

Το ξεχωριστό παράδειγμα της Γαλλίας

 

Στην Ευρώπη πάντως σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των επιτοκίων, μόνον η Γαλλία μπορεί να παρεμβαίνει στη διαμόρφωση των επιτοκίων κάποιων συγκεκριμένων λογαριασμών και αυτό γιατί έτσι ήταν ανέκαθεν το σύστημά της και δεν επέτρεψε παρέμβαση σε αυτό.

 

Οι Γάλλοι αποταμιευτές είχαν πάνω από 600 δισεκατομμύρια ευρώ (696,6 δισεκατομμύρια δολάρια) σε λογαριασμούς Livret A και σε έναν παρόμοια ρυθμιζόμενο λογαριασμό LDDS με βάση στοιχεία του 2026.

 

Για τα ρυθμιζόμενα αποταμιευτικά προϊόντα όπως το Livret A και το LDDS το επιτόκιο καταθέσεων δεν το αποφασίζει η κάθε τράπεζα αλλά καθορίζεται από το Υπουργείο Οικονομικών και βασίζεται σε φόρμουλα που συνδέεται με τον πληθωρισμό και τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια της αγοράς

Άρα, όταν ανέβηκαν τα επιτόκια της ΕΚΤ τα τελευταία χρόνια, αυξήθηκαν και οι αποδόσεις αυτών των λογαριασμών. Για παράδειγμα το Livret A είχε φτάσει στο 3% το 2023–2024 και μετά μειώθηκε καθώς έπεσε ο πληθωρισμός.

 

Το ανώτατο ποσό καταθέσεων στο γαλλικό Livret A είναι 22.950 ευρώ για φυσικά πρόσωπα και 76.500 ευρώ για συλλόγους/σωματεία

 

Οι τόκοι μπορούν να ανεβάσουν το υπόλοιπο πάνω από τα 22.950 ευρώ χωρίς πρόβλημα. Το επιτόκιο σήμερα είναι περίπου 1,5% καθαρό (αφορολόγητο) από τον Φεβρουάριο 2026, μετά τις πρόσφατες μειώσεις.

 

Άνοδος επιτοκίων από την ΕΚΤ

 

Ας σημειωθεί πως τον επόμενο μήνα η ΕΚΤ αναμένεται να δημιουργήσει νέα επιτοκιακά δεδομένα καθώς όλοι αναμένουν μια αύξηση των επιτοκίων τουλάχιστον κατά 0,25 μονάδες βάσης.

Η Ελλάδα υπέβαλε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή νέο διπλό αίτημα εκταμίευσης ύψους 1,63 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), μετά την πλήρη απόσβεση της προχρηματοδότησης. Το αίτημα κατατέθηκε από τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση και αφορά το 8ο αίτημα επιχορηγήσεων και το 7ο αίτημα δανείων, καλύπτοντας συνολικά 34 ορόσημα και στόχους. Στο σκέλος των επιχορηγήσεων, έχουν ολοκληρωθεί 32 ορόσημα, που συνδέονται με παρεμβάσεις και μεταρρυθμίσεις σε κρίσιμους τομείς όπως η υγεία, η απασχόληση, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και οι υποδομές.

 

Παρεμβάσεις σε Υγεία και Κοινωνική Συνοχή

 

Στον τομέα της υγείας, προχώρησαν έργα ανακαίνισης και εκσυγχρονισμού σε 19 νοσοκομεία, ενώ πραγματοποιήθηκε ενεργειακή αναβάθμιση και δημιουργία μονάδων διαχείρισης χρόνιων νοσημάτων σε 40 Κέντρα Υγείας.

 

Παράλληλα, τέθηκαν σε λειτουργία οκτώ πρότυπες μονάδες κατ’ οίκον φροντίδας, συνοδευόμενες από υποδομές τηλεϊατρικής και δημιουργία μητρώου ασθενών σε μεγάλες πόλεις της χώρας. Σημαντική εξέλιξη θεωρείται και η μείωση του clawback στη φαρμακευτική δαπάνη κατά 300 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με το 2020.

 

Στο πεδίο της απασχόλησης και κοινωνικής πολιτικής, καταγράφηκε η πρόσληψη και εργασία 36.000 ανέργων στον ιδιωτικό τομέα, ενώ παράλληλα αναβαθμίστηκαν τα ψηφιακά συστήματα της ΔΥΠΑ.

 

Προχώρησε επίσης η ανακαίνιση 50 διαμερισμάτων κοινωνικής κατοικίας σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη για τη στέγαση ευάλωτων οικογενειών, ενώ θεσμοθετήθηκε νέο πλαίσιο κοινωνικής αντιπαροχής με στόχο την αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας και την ενίσχυση της προσιτής στέγασης.

 

Επιπλέον, 225.000 δημόσιοι υπάλληλοι συμμετείχαν σε δράσεις κατάρτισης και πιστοποίησης δεξιοτήτων, παράλληλα με την ανάπτυξη νέων πληροφοριακών συστημάτων για προσλήψεις και στρατηγικό σχεδιασμό στη δημόσια διοίκηση.

 

Ψηφιακός Μετασχηματισμός και Υποδομές

 

Στον τομέα του ψηφιακού μετασχηματισμού, ολοκληρώθηκε η κτηματογράφηση των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας σε εθνικό επίπεδο, ενώ προχώρησε και η ίδρυση του AI Pharos, με στόχο την ενίσχυση της αξιοποίησης δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης.

 

Παράλληλα, ο ΕΟΤ απέκτησε νέο ψηφιακό οικοσύστημα μέσω της δημιουργίας ψηφιακού χάρτη και αποθετηρίου πολιτιστικών πόρων, ενώ αναβαθμίστηκαν οι διαδικασίες ασύλου και μετανάστευσης μέσα από ολοκληρωμένα πληροφοριακά συστήματα και μέτρα κυβερνοασφάλειας.

 

Στις υποδομές, εγκρίθηκε νέο πολυετές επενδυτικό πρόγραμμα και επικαιροποιήθηκε το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των σιδηροδρόμων.

 

Παράλληλα, ολοκληρώθηκαν προσεισμικοί έλεγχοι σε περισσότερα από 20.000 δημόσια κτίρια, θεσπίστηκε πλαίσιο για αποθήκευση ενέργειας και υβριδικά έργα ΑΠΕ, ενώ δημιουργήθηκε νέο σύστημα ελέγχων για την αντιμετώπιση του παράνομου εμπορίου. Στο ίδιο πλαίσιο εκπονήθηκε και στρατηγικό σχέδιο ανανέωσης του ακτοπλοϊκού στόλου.

 

Το 7ο αίτημα δανείων αφορά δύο βασικά ορόσημα: τη συμβασιοποίηση δανειακών πόρων ΤΑΑ ύψους 11,5 δισ. ευρώ και τη δημιουργία επενδυτικών σχημάτων με πόρους 600 εκατ. ευρώ, μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων και ιδιωτικών κεφαλαίων για επενδύσεις venture capital.

 

Οι δηλώσεις των κυβερνητικών στελεχών

 

Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος τόνισε πως η χώρα έχει πλέον ολοκληρώσει 112 από τα 130 συνολικά μεταρρυθμιστικά ορόσημα, ποσοστό που αντιστοιχεί σε 86,15% του ελληνικού σχεδίου ανάκαμψης.

 

Όπως ανέφερε: «Με την υποβολή και του 8ου αιτήματος για την εκταμίευση των πόρων του ΤΑΑ, η Ελλάδα έχει πλέον ολοκληρώσει 112 από τα συνολικά 130 μεταρρυθμιστικά ορόσημα του ελληνικού σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, δηλαδή το 86,15%», προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση συνεχίζει με στόχο την ολοκλήρωση και του τελευταίου, 9ου αιτήματος.

 

Ο αναπληρωτής υπουργός Νίκος Παπαθανάσης υπογράμμισε: «Είπαμε ότι δεν θα χαθεί ευρώ και δεν θα χαθεί ευρώ. Τηρούμε τις δεσμεύσεις μας, και τις τηρούμε με πράξεις», συνδέοντας την πορεία του Ταμείου με δράσεις που αφορούν την υγεία, την απασχόληση, τη στέγαση, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τις υποδομές.

 

Από την πλευρά της, η γενική γραμματέας Συντονισμού Εύη Δραμαλιώτη σημείωσε ότι το προτελευταίο αίτημα πληρωμής αποτυπώνει πρόοδο σε τομείς όπως η κοινωνική στέγαση και η κτηματογράφηση, επισημαίνοντας ότι το σχετικό ποσοστό ολοκλήρωσης πλέον υπερβαίνει το 98%.

 

Ο διοικητής του Ταμείου Ανάκαμψης Ορέστης Καβαλάκης ανέφερε ότι η νέα υποβολή επιβεβαιώνει τη σταθερή πρόοδο της χώρας στην εφαρμογή του σχεδίου, υπογραμμίζοντας ότι η προετοιμασία για το τελικό αίτημα του Σεπτεμβρίου 2026 βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, με στόχο την πλήρη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.

Με τη δημιουργία νέας γραμμής καταγγελιών που φιλοδοξεί να τροφοδοτήσει στοχευμένους ελέγχους με πιο άμεσο και συστηματικό τρόπο, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων ενισχύει το οπλοστάσιό της στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής, του λαθρεμπορίου και του οικονομικού εγκλήματος.

 

Το νέο εργαλείο θα επικεντρώνεται στη νέα νεοσύστατη δομή ΔΕΟΣ της ΑΑΔΕ που αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στον συντονισμό και διενέργεια ελέγχων για βαριές και σύνθετες παραβάσεις.

 

Νέο μοντέλο ελέγχων

 

Η νέα Γενική Διεύθυνση Δυνάμεων Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών (ΔΕΟΣ)  βρίσκεται στο κέντρο της νέας αρχιτεκτονικής ελέγχων της ΑΑΔΕ, αντικαθιστώντας και ενσωματώνοντας το πρώην ΣΔΟΕ στον ελεγκτικό μηχανισμό της φορολογικής διοίκησης.

 

Σύμφωνα με το επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ  για το 2026, η ΔΕΟΣ θα αναλάβει να φέρνει σε πέρας 130 δράσεις ελέγχων κάθε μέρα κατά μέσο όρο (πάνω από 39.000 το χρόνο) , σε συντονισμό από τους δύο ειδικούς θαλάμους επιχειρήσεων και με υποστήριξη από 3 αντιλαθρεμπορικά σκάφη, 6 drones, 1 υποβρύχιο drone, 36 φορητές κάμερες, 35οχήματα (επιβατικά, φορτηγά, μηχανές), συστήματα ομαδικής επικοινωνίας και όπλα.

 

Για το σκοπό αυτό και την οργάνωση των ελέγχων, ως το φθινόπωρο αναμένεται να λειτουργήσει ένα πιο οργανωμένο κανάλι για την υποβολή πληροφοριών από πολίτες και επαγγελματίες που εντοπίζουν ύποπτες πρακτικές για φορολογικές και τελωνειακές παραβάσεις, από αδήλωτα εισοδήματα μέχρι κυκλώματα λαθρεμπορίου.

 

Η ΑΑΔΕ διαθέτει ήδη υποδομή υποδοχής καταγγελιών πολιτών για την ψηφιακή υποβολή πληροφοριών.  Στην πλατφόρμα αυτή θα προστεθεί από φέτος η ειδική γραμμή καταγγελιών προς τη ΔΕΟΣ. Το 2025 υποβλήθηκαν 41.354 αναφορές προς την ΑΑΔΕ, ενώ την περίοδο 2022–2025 καταγράφηκαν συνολικά 234.789. Από αυτές, 16.970 προήλθαν από την πλατφόρμα myAADE και 24.384 από την εφαρμογή appodixi. Με βάση και αυτές, το 2025 πραγματοποιήθηκαν 17.817 επιτόπιοι έλεγχοι, εκ των οποίων 1.978 συνδέονταν με καταγγελίες από τα ψηφιακά εργαλεία.

 

Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρωτοπορία της ψηφιακής μετάβασης των φορολογικών διοικήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά μία σειρά μεταρρυθμίσεων που ξεκίνησαν σταδιακά από το 2010, όταν εισήλθε στα μνημόνια, για να επιταχυνθούν από το 2018, με αποτέλεσμα τη μείωση της φοροδιαφυγής και την αύξηση των δημοσίων εσόδων, σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

 

Η έκθεση, με τίτλο: «Πώς η Φορολογική Διοίκηση υποστήριξε την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας», σημειώνει ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός του φορολογικού συστήματος έγινε στο πλαίσιο της αντίστοιχης πολιτικής που εφαρμόστηκε ευρύτερα για τον δημόσιο τομέα και επιταχύνθηκε μετά το 2019.

 

Στις αρχές του 2020, σχεδόν όλες οι συναλλαγές με την εφορία και τα τελωνεία μπορούσαν να πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά, ενώ η πανδημία του κορονοϊού λειτούργησε ως καταλύτης για την περαιτέρω ψηφιοποίηση του συστήματος.

Η ηλεκτρονική υποβολή φορολογικών δηλώσεων έφτασε στο 100% για τις δηλώσεις ΦΠΑ το 2022 και στο 99,9% για τις δηλώσεις φορολογίας επιχειρήσεων ήδη από το 2021.

 

Από το 2018 έως το 2023, τα ποσοστά ηλεκτρονικής υποβολής δηλώσεων για τον φόρο εισοδήματος επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων καθώς και για τον ΦΠΑ ήταν υψηλότερα τόσο από το μέσο όρο τόσο της Ευρώπης όσο και από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ, με τα ποσοστά των δηλώσεων φυσικών προσώπων να είναι σημαντικά υψηλότερα και από τις δύο αυτές ομάδες χωρών, σύμφωνα με την έκθεση.

 

Η ηλεκτρονική πληρωμή των φόρων αυξήθηκε επίσης σημαντικά στην Ελλάδα, από 86,6% το 2018 στο 99,2% το 2023, με ιδιαίτερα σημαντική την άνοδο μεταξύ 2021 (90,4%) και 2022 (98,8%).

 

Οι πολιτικές που εφαρμόστηκαν και οι μεταρρυθμίσεις είχαν ως αποτέλεσμα τη μεγάλη μείωση της φοροδιαφυγής. Το λεγόμενο κενό ΦΠΑ - δηλαδή το ποσοστό του οφειλόμενου ΦΠΑ που δεν εισπράττεται - μειώθηκε, σύμφωνα με ανάλυση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από 30% το 2011 στο 9% το 2024, αποτελώντας «ένα σημαντικό επίτευγμα στον περιορισμό της μη συμμόρφωσης».

 

Η έκθεση σημειώνει την καθιέρωση της ενοποιημένης ψηφιακής πλατφόρμας myAADE τον Σεπτέμβριο του 2021, η οποία αντικατέστησε την προηγούμενη πλατφόρμα myTAXISnet, παρέχοντας στους φορολογούμενους πλήρη πρόσβαση σε όλες τις ψηφιακές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ, περιλαμβανομένων των φορολογικών δηλώσεων, ρυθμίσεων πληρωμών, της φορολογίας ακινήτων και αυτοκινήτων καθώς και των ηλεκτρονικών βιβλίων (myDATA). Σημειώνει επίσης ότι όλες οι επιχειρήσεις είναι υποχρεωμένες να μεταφέρουν τα λογιστικά στοιχεία τους στην πλατφόρμα myDATA, μία αλλαγή που έχει συμβάλει στη μείωση της φοροδιαφυγής.

 

Στη συμμόρφωση των φορολογουμένων μέσω του συστήματος συνέβαλαν και οι προσυμπληρωμένες δηλώσεις ΦΠΑ και φόρου επιχειρήσεων. Η προσυμπλήρωση των δηλώσεων ΦΠΑ ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2022, με βάση τα στοιχεία συναλλαγών που καταχωρούνταν στο myDATA, ενώ από τον Ιανουάριο του 2025 δεν επιτρέπονται αποκλίσεις μεταξύ των στοιχείων εσόδων και δαπανών που δηλώνουν οι επιχειρήσεις.

 

Η υποχρεωτική χρήση των POS από τις επιχειρήσεις και η σύνδεση τους με τις ταμειακές μηχανές από τον Μάιο του 2024 ολοκλήρωσε την κίνηση προς την επιβολή συμμόρφωσης σε πραγματικό χρόνο.

 

Η δημιουργία της ΑΑΔΕ, που άρχισε να λειτουργεί την 1η Ιανουαρίου 2017, ήταν η πιο σημαντική μεταρρύθμιση της περιόδου 2013-2017. «Η μεταρρύθμιση αυτή άλλαξε ριζικά τα κίνητρα και την αρμοδιότητα στη λήψη αποφάσεων, επιτρέποντας διαδοχικές προόδους στη μεταρρύθμιση αναφορικά με το προσωπικό, τη διαχείριση κινδύνου και την ψηφιοποίηση. Αποτελούσε μία αποφασιστική κίνηση προς μεγαλύτερη αυτονομία της φορολογικής διοίκησης, στοχεύοντας να θωρακίσει επιχειρησιακές αποφάσεις από πολιτικές παρεμβάσεις και να ενισχύσει τη διακυβέρνηση», αναφέρει η έκθεση.

 

«Συνολικά, οι μεταρρυθμίσεις της Ελλάδας δημιούργησαν έναν ενάρετο κύκλο: η καλύτερη φορολογική διακυβέρνηση επέτρεψε την ψηφιοποίηση, η οποία με τη σειρά της βελτίωσε τη συμμόρφωση. Τα υψηλότερα και πιο σταθερά έσοδα ενίσχυσαν την εμπιστοσύνη του κοινού και τη δημοσιονομική αξιοπιστία της χώρα».

 

 

Το 2025, ο λόγος των φορολογικών εσόδων προς το ΑΕΠ της Ελλάδας είχε αυξηθεί στο 28% από 20,5% το 2009. «Αν και η αύξηση των εσόδων αντανακλά και ευρύτερες οικονομικές μεταβολές και μεταβολές στην πολιτική, οι βελτιώσεις στη φορολογική διοίκηση διαδραμάτισαν κεντρικό ρόλο διευρύνοντας τη φορολογική βάση, ενισχύοντας την επιβολή και αυξάνοντας την εμπιστοσύνη στο σύστημα», σημειώνει το ΔΝΤ.

 

Η επόμενη πρόκληση, αναφέρει, είναι να γίνουν τα πρόσφατα κέρδη ανθεκτικά - ενσωματώνοντας νέους τρόπους εργασίας στις καθημερινές διαδικασίες, με τη χρήση ανάλυσης στοιχείων και της τεχνητής νοημοσύνης για τη διαχείριση των κινδύνων συμμόρφωσης, την περαιτέρω βελτίωση των υπηρεσιών και της εμπιστοσύνης των φορολογουμένων και τη διασφάλιση ότι οι δεξιότητες και το προσωπικό συμβαδίζουν με τις ραγδαίες τεχνολογικές αλλαγές.

 

Το μήνυμα του ΔΝΤ είναι ότι «η ατζέντα των μεταρρυθμίσεων δεν έχει τελειώσει, αλλά η έκταση - και η εξέλιξη - της ανάκαμψης της Ελλάδας προσφέρει πολύτιμα διδάγματα για άλλες χώρες που επιδιώκουν φορολογική μεταρρύθμιση».

Νέο καθεστώς στα πρόστιμα της εφορίας τίθεται σε ισχύ για χιλιάδες φορολογουμένους και επιχειρήσεις που υπέβαλαν ήδη (ή θα υποβάλλουν στο μέλλον) εκπρόθεσμες δηλώσεις στην εφορία.

 

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών διορθώνει μία στρέβλωση χρόνων στον Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών, περιορίζοντας δραστικά τις περιπτώσεις στις οποίες επιβάλλεται το διοικητικό πρόστιμο των 100, 250 ή 500 ευρώ για κάθε παράλειψη δήλωσης.

 

Η απαλλαγή θα καλύπτει φορολογούμενους οι οποίοι, όπως συχνά διαπιστώνεται σε διασταυρώσεις της ΑΑΔΕ, αμελούν να υποβάλουν δήλωση -ή σπεύδουν εκ των υστέρων, με καθυστέρηση, να την υποβάλλουν εκπρόθεσμα- εφόσον δεν προκύπτει φόρος προς καταβολή, ή το ποσό είναι πολύ μικρό.

 

Τέλος τα «βαριά» πρόστιμα για τυπική παράλειψη

 

Η βασική τομή η οποία επέρχεται (με το άρθρο 37 του νόμου) είναι ότι η φορολογική διοίκηση δεν θα επιβάλλει πλέον αδιακρίτως πρόστιμο σε όσους παραλείπουν ή καθυστερούν να υποβάλλουν κάποια δήλωση.

 

Η διάταξη δεν καταργεί συνολικά τις κυρώσεις για εκπρόθεσμες δηλώσεις. Ωστόσο εξορθολογίζει ή διαγράφει το πρόστιμο για τυπικές παραβάσεις, που δεν έχουν εισπρακτικό και δημοσιονομικό αντίκτυπο.

 

Οι αλλαγές επέρχονται άμεσα μετά την δημοσίευση του σχετικού νόμου 5301, από 15 Μαΐου 2026. Ενώ, για όσους έχουν ήδη καταβάλει σχετικά ποσά, ο νόμος ορίζει ότι το δημόσιο θα τους τα επιστρέψει -και μάλιστα αναδρομικά από το 2024.

 

Ποιοι γλιτώνουν το πρόστιμο

 

Με το νέο καθεστώς, σύμφωνα με το άρθρο 37 του νόμου όπως ήδη πλέον ισχύει, πρόστιμο δεν θα επιβάλλεται στο εξής για τις ακόλουθες βασικές κατηγορίες:

 

– εκπρόθεσμες αρχικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος, όταν εκδίδεται μηδενικό ή πιστωτικό εκκαθαριστικό, καθώς και όταν από την εκκαθάριση προκύπτει χρεωστικό ποσό φόρου για πληρωμή έως 100 ευρώ.

 

– εκπρόθεσμες αρχικές δηλώσεις “πληροφοριακού χαρακτήρα”, η υποβολή των οποίων δεν δημιουργεί υποχρέωση πληρωμής φόρου.

 

– εκπρόθεσμες αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις έμμεσων φόρων, τελών ή εισφορών (με εξαίρεση ΦΠΑ και ΦΜΑ), όταν ο φόρος προς καταβολή δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.

 

– εκπρόθεσμες αρχικές δηλώσεις παρακράτησης φόρου (με εξαίρεση δηλώσεις φόρου τυχερών παιγνίων) αν το προς απόδοση ποσό δεν υπερβαίνει το ίδιο όριο (100 ευρώ).

 

Επιπλέον, δεν θα επιβάλλονται πρόστιμα σε εκπρόθεσμες δηλώσεις που υποβάλλονται για λογαριασμό ανηλίκου, ή από ενήλικο για υποχρεώσεις που ανάγονται σε έτος κατά το οποίο ήταν ανήλικος. Η απαλλαγή καλύπτει και τη δήλωση εισοδήματος του γονέα, κατά το μέρος που αφορά εισόδημα ανήλικου τέκνου που προστίθεται στο δικό του.

 

Στις εκπρόθεσμες αρχικές δηλώσεις ΦΠΑ το πρόστιμο παραμένει αλλά, αν δεν προκύπτει φόρος προς καταβολή, το πρόστιμο μειώνεται στα 100 ευρώ, αντί 250 ή 500 ευρώ που ίσχυε ανάλογα με την κατηγορία του επαγγελματία ή της επιχείρησης. Επιπλέον καταργείται το πρόστιμο 100 ευρώ για τα ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ.

 

Απαλλαγή ισχύει και για τροποποιητικές δηλώσεις που υποβάλλουν οι φορολογούμενοι, με σκοπό να διορθώσουν λάθη στις αρχικές. Τα πρόστιμα δεν επιβάλλονται σε περίπτωση υποβολής:

 

α) εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος φυσικού ή νομικού προσώπου, αν το επιπλέον ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή, σε σχέση με την αρχική δήλωση, είναι έως 100 ευρώ,

 

β) εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης Φ.Π.Α. ή δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, εφόσον η σχετική αρχική δήλωση έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα.

 

Επιστροφές και αναδρομικά δύο ετών

 

Οι νέες ρυθμίσεις θα ισχύσουν αναδρομικά από 19.4.2024. Ωστόσο για όσους έχει ήδη βεβαιωθεί και πληρωθεί πρόστιμο, το ποσό δεν μένει στην εφορία αλλά θα τους επιστρέφεται. Για τον σκοπό αυτό αναμένονται σχετικές οδηγίες από την ΑΑΔΕ, για το πώς θα ακυρωθούν ή μειωθούν πρόστιμα τα οποία έχουν εκδοθεί σε αυτά τα τελευταία δύο χρόνια, ή και για το πώς θα συμψηφιστούν ή επιστραφούν στους υπόχρεους τα ποσά που κατέβαλαν.

 

Πρακτικά πάντως, αν κατά την έναρξη ισχύος του νόμου δεν έχει ακόμη επιβληθεί ή εισπραχθεί πρόστιμο για τέτοιες παραβάσεις, η διαδικασία θα σταματά. Τα ποσά αυτά δεν θα αναζητούνται για είσπραξη. Ανάλογη διαδικασία προβλέπεται να ακολουθείται και όταν το πρόστιμο δεν διαγράφεται πλήρως αλλά μειώνεται (σε 100 αντί 250-500 ευρώ για δηλώσεις ΦΠΑ). Η πράξη επιβολής τροποποιείται, η οφειλή επανυπολογίζεται και τα μη οφειλόμενα ποσά επιστρέφονται ή συμψηφίζονται.

Γκάζι πατάει η ΑΑΔΕ στις επιστροφές ΦΠΑ, αναπτύσσοντας υψηλότερες ταχύτητες και αυτοματοποιημένες διαδικασίες. Το Επιχειρησιακό Σχέδιο της ΑΑΔΕ για το 2026 δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην επιτάχυνση των επιστροφών, εντάσσοντας τη διαδικασία στον ευρύτερο ψηφιακό μετασχηματισμό της φορολογικής διοίκησης. Ο στόχος είναι ξεκάθαρος: τα αιτήματα επιστροφής ΦΠΑ να διεκπεραιώνονται αυτοματοποιημένα σε ποσοστό άνω του 95%, με εξαίρεση τις περιπτώσεις στις οποίες η καθυστέρηση οφείλεται σε υπαιτιότητα του φορολογούμενου. Παράλληλα, προβλέπεται η εξέταση του 95% των αιτήσεων επιστροφής ΦΠΑ εντός 90 ημερών από την υποβολή τους, ενώ το σχέδιο θέτει και στόχο για περιορισμό των εκκρεμών αιτημάτων στο τέλος του έτους σε ποσοστό που δεν θα υπερβαίνει το 4%.

 

Η επιτάχυνση των επιστροφών ΦΠΑ έχει ξεκινήσει από τα προηγούμενα χρόνια. Ειδικότερα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν για τον σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, το 2025 τα αιτήματα επιστροφής ΦΠΑ που διεκπεραιώθηκαν εντός 90 ημερών ανήλθαν σε ποσοστό 97,83%, έναντι 97,9% το 2024, υπερκαλύπτοντας τον ετήσιο στόχο του 95%. Το ζητούμενο για το 2026 είναι η επίδοση αυτή να αποκτήσει πιο σταθερό, αυτοματοποιημένο και προβλέψιμο χαρακτήρα, ώστε οι επιχειρήσεις να γνωρίζουν με μεγαλύτερη βεβαιότητα πότε θα εισπράξουν τα ποσά που δικαιούνται.

 

Ιδιαίτερα. Στο παρελθόν αρκετές επιχειρήσεις περίμεναν για μεγάλο χρονικό διάστημα την επιστροφή ποσών που δικαιούνταν, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται είτε με χρήση ιδίων κεφαλαίων είτε με τραπεζικό δανεισμό. Σε μια περίοδο όπου το κόστος χρηματοδότησης παραμένει αυξημένο, η ταχύτερη επιστροφή ΦΠΑ λειτουργεί ως άμεση ενίσχυση ρευστότητας. Η ταχύτερη απόδοση χρημάτων που ανήκουν στις επιχειρήσεις και έχουν ήδη προκύψει από τη φορολογική τους δραστηριότητα συμβάλλει στην ανάπτυξή τους.

 

Ανάλυση κινδύνου

 

Κεντρικό ρόλο στο νέο μοντέλο που εφαρμόζει η φορολογική διοίκηση έχει η αξιοποίηση της ανάλυσης κινδύνου. Τα αιτήματα δεν αντιμετωπίζονται πλέον με ενιαίο τρόπο, αλλά αξιολογούνται με βάση δεδομένα, ιστορικό συμμόρφωσης και ενδείξεις κινδύνου. Με αυτή τη διαδικασία, οι συνεπείς επιχειρήσεις μπορούν να λαμβάνουν ταχύτερα τις επιστροφές που δικαιούνται, ενώ οι ελεγκτικοί μηχανισμοί επικεντρώνονται στις υποθέσεις που παρουσιάζουν αυξημένη πιθανότητα παρατυπιών, εικονικών συναλλαγών ή απάτης, ιδίως στο πεδίο των ενδοκοινοτικών συναλλαγών. 

 

Σε αυτή τη στρατηγική εντάσσεται και η λεγόμενη "χρυσή λίστα" επιχειρήσεων. Πρόκειται για επιχειρήσεις που έχουν ελεγχθεί για τουλάχιστον τρεις φορολογικές περιόδους, χωρίς ουσιαστικές αποκλίσεις ανάμεσα στα ποσά που ζήτησαν και τα ποσά που τελικά τους επιστράφηκαν, με όριο απόκλισης έως 5%. Επιπλέον, δεν πρέπει να έχουν υποπέσει σε φορολογικές ή τελωνειακές παραβάσεις και δεν πρέπει να υπάρχουν ενδείξεις συμμετοχής τους σε απάτη που σχετίζεται με ενδοκοινοτικές συναλλαγές. Για αυτές τις επιχειρήσεις η φορολογική διοίκηση μπορεί να λειτουργήσει πιο γρήγορα και πιο στοχευμένα, επιβραβεύοντας στην πράξη τη συνέπεια. 

 

Η επιτάχυνση των επιστροφών ΦΠΑ ενδιαφέρει ιδιαίτερα τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, τη μεταποίηση, τον τουρισμό, τις τεχνικές εταιρείες και τις επιχειρήσεις που πραγματοποιούν σημαντικές αγορές παγίων ή επενδυτικές δαπάνες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, συχνά δημιουργούνται πιστωτικά υπόλοιπα ΦΠΑ, επειδή ο φόρος των εισροών είναι μεγαλύτερος από τον φόρο των εκροών. Όσο πιο γρήγορα επιστρέφονται τα ποσά, τόσο πιο εύκολα μπορεί η επιχείρηση να διατηρήσει την παραγωγική της δραστηριότητα, να χρηματοδοτήσει νέες παραγγελίες και να βελτιώσει τη θέση της απέναντι στον ανταγωνισμό.

 

H σημασία των επιστροφών ΦΠΑ

 

Όπως λένε στελέχη της αγοράς, η προβλεψιμότητα είναι σχεδόν εξίσου σημαντική με την ταχύτητα. Μια επιχείρηση που γνωρίζει ότι η επιστροφή ΦΠΑ θα ολοκληρωθεί σε συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα μπορεί να προγραμματίσει καλύτερα τις πληρωμές της, να διαπραγματευθεί με προμηθευτές, να αποφύγει ακριβότερη βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση και να οργανώσει τις επενδυτικές της ανάγκες. Αντίθετα, η αβεβαιότητα γύρω από τον χρόνο επιστροφής δημιουργεί πίεση, ειδικά σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε φθηνή τραπεζική πίστωση.

 

Το νέο πλαίσιο συνδέεται και με την ευρύτερη προσπάθεια της ΑΑΔΕ να μεταβεί σε ένα σύστημα ψηφιακής εξυπηρέτησης, διασταυρώσεων και στοχευμένων ελέγχων. Η ενοποίηση δεδομένων, οι προσωποποιημένες ειδοποιήσεις, οι αυτοματοποιημένες διαδικασίες και η χρήση ψηφιακών εργαλείων μειώνουν το διοικητικό βάρος τόσο για τη φορολογική διοίκηση όσο και για τις επιχειρήσεις. Όσο λιγότερος χρόνος χάνεται σε τυπικές διαδικασίες χαμηλού κινδύνου, τόσο περισσότεροι πόροι μπορούν να κατευθυνθούν σε ουσιαστικούς ελέγχους.

 

Εντατικοί έλεγχοι

 

Σύμφωνα με τη φορολογική διοίκηση, η επιτάχυνση δεν σημαίνει απουσία ελέγχου. Αντίθετα, το στοίχημα είναι να συνδυαστεί η ταχύτητα με ξεκάθαρο ελεγκτικό πλαίσιο. Οι επιστροφές πρέπει να αποδίδονται γρήγορα στους συνεπείς φορολογούμενους, χωρίς όμως να ανοίγει παράθυρο για καταχρήσεις. Σε αυτό το περιβάλλον, η ανάλυση κινδύνου, το ιστορικό συμπεριφοράς και οι διασταυρώσεις παραμένουν κρίσιμα εργαλεία. "Επιβράβευση για όσους συμμορφώνονται, αυστηρότερη στόχευση για όσους εμφανίζουν ύποπτη συμπεριφορά" είναι το μότο της ΑΑΔΕ. 

 

Η ταχύτερη επιστροφή ΦΠΑ μπορεί να αποτελέσει σημαντική παρέμβαση για την πραγματική οικονομία. Η άμεση απελευθέρωση κεφαλαίων ενισχύει τη ρευστότητα, περιορίζει την ανάγκη δανεισμού, βελτιώνει την εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων προς τη διοίκηση και δημιουργεί ένα πιο φιλικό περιβάλλον για επενδύσεις. Για την αγορά, η ταχύτητα στις επιστροφές ΦΠΑ δεν είναι απλώς βελτίωση της φορολογικής διαδικασίας, αλλά ένα κρίσιμο ζήτημα που συμβάλλει καθοριστικά στη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων, την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξή τους.

Οι τελευταίες ημέρες του Μαΐου φέρνουν για ακόμη έναν μήνα τις πληρωμές των συντάξεων, με χιλιάδες συνταξιούχους να περιμένουν τις καταβολές των ποσών του Ιουνίου σύμφωνα με το προγραμματισμένο χρονοδιάγραμμα του ΕΦΚΑ και των ασφαλιστικών ταμείων. Το σύστημα πληρωμών θα κινηθεί και πάλι με τον γνωστό διαχωρισμό ανάμεσα σε μισθωτούς και μη μισθωτούς, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή εκτέλεση των συναλλαγών και να περιοριστεί η πίεση στο τραπεζικό σύστημα.

 

Η αρχή θα γίνει στις 26 Μαΐου, ημερομηνία κατά την οποία θα πιστωθούν οι πρώτες συντάξεις στους λογαριασμούς των δικαιούχων. Οι πληρωμές της πρώτης φάσης αφορούν κυρίως ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες, αυτοαπασχολούμενους αλλά και όσους έχουν αποχωρήσει από την εργασία τους τα τελευταία χρόνια και λαμβάνουν σύνταξη μέσω του ΕΦΚΑ.

 

Πρώτη φάση πληρωμών για μη μισθωτούς

 

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, την Τρίτη 26 Μαΐου θα καταβληθούν οι συντάξεις των ασφαλισμένων που προέρχονται από τα πρώην ταμεία ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ. Την ίδια ημέρα θα πραγματοποιηθεί και η πληρωμή των κύριων και επικουρικών συντάξεων για όσους συνταξιοδοτήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2017.

 

Η συγκεκριμένη κατηγορία αφορά τους λεγόμενους «νέους συνταξιούχους», οι οποίοι υπάγονται πλέον στο ενιαίο σύστημα καταβολών του ΕΦΚΑ, ανεξάρτητα από το ασφαλιστικό τους παρελθόν.

 

Η διαδικασία αναμένεται να εξελιχθεί χωρίς αλλαγές σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες, ενώ οι πιστώσεις στους τραπεζικούς λογαριασμούς συνήθως εμφανίζονται από την προηγούμενη εργάσιμη ημέρα κατά τις απογευματινές ώρες.

 

Η δεύτερη καταβολή για μισθωτούς και Δημόσιο

 

Η δεύτερη φάση των πληρωμών έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη 28 Μαΐου και αφορά κυρίως τους συνταξιούχους που προέρχονται από τα ταμεία μισθωτών.

 

Ειδικότερα, εκείνη την ημέρα θα καταβληθούν οι συντάξεις των ασφαλισμένων του πρώην ΙΚΑ, του ΝΑΤ, καθώς και οι συντάξεις του Δημοσίου και των υπόλοιπων ενταγμένων ταμείων μισθωτών που πλέον λειτουργούν μέσω του ΕΦΚΑ.

 

Παράλληλα, στο ίδιο κύμα πληρωμών περιλαμβάνονται και οι προσωρινές συντάξεις που αφορούν στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, των Σωμάτων Ασφαλείας και του Πυροσβεστικού Σώματος, όπως προβλέπεται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

 

Ο στόχος του διαχωρισμού στις πληρωμές

 

Το μοντέλο καταβολών που εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια παραμένει αμετάβλητο και στηρίζεται στον διαχωρισμό ανάμεσα σε μισθωτούς και μη μισθωτούς συνταξιούχους.

 

Η πρακτική αυτή επιλέχθηκε ώστε να αποφεύγεται η ταυτόχρονη πίεση στις ηλεκτρονικές τραπεζικές συναλλαγές και στα ΑΤΜ, ειδικά κατά τις ημέρες μαζικών πιστώσεων.

 

Παράλληλα, διευκολύνεται και η διαχείριση των πληρωμών από τις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ, καθώς οι καταβολές πραγματοποιούνται σταδιακά ανά κατηγορία ασφαλισμένων.