Δύο εκπτώσεις που δίνουν φορολογικό όφελος σε όσους πληρώνουν ηλεκτρονικά υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους, ψυκτικούς, δικηγόρους, κομμωτήρια, ταξί και μια σειρά ακόμη επαγγελματιών, αλλά και γιατρούς και οδοντιάτρους, λήγουν στο τέλος του έτους και μπαίνουν στο «ζύγι» του οικονομικού επιτελείου.

 

Τα δύο μέτρα λειτουργούν με διαφορετικό τρόπο. Στην πρώτη περίπτωση, το 30% των ηλεκτρονικών πληρωμών για συγκεκριμένες υπηρεσίες αφαιρείται από το φορολογητέο εισόδημα, μέχρι το προβλεπόμενο όριο. Στη δεύτερη, συγκεκριμένες δαπάνες υγείας μετρούν περισσότερο για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου ηλεκτρονικών αποδείξεων.

 

Με τα σημερινά δεδομένα και τα δύο κίνητρα λήγουν στις 31 Δεκεμβρίου. Το οικονομικό επιτελείο αναμένεται να εξετάσει τι απέδωσαν στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής και, με βάση τα αποτελέσματα, να αποφασίσει εάν θα παραταθούν όπως είναι ή εάν θα γίνουν αλλαγές.

 

Το βασικό κριτήριο είναι εάν εξακολουθούν να δίνουν στον φορολογούμενο πραγματικό λόγο να επιλέγει κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο αντί για μετρητά και, με αυτόν τον τρόπο, να φέρνουν στην επιφάνεια συναλλαγές και εισοδήματα που διαφορετικά θα μπορούσαν να μείνουν εκτός Εφορίας.

 

Το πρώτο μέτρο εφαρμόζεται από το 2022 και ισχύει και για τα εισοδήματα του 2026. Προβλέπει ότι ποσό ίσο με το 30% των δαπανών που πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά για συγκεκριμένες υπηρεσίες αφαιρείται από το φορολογητέο εισόδημα. Η μείωση μπορεί να φθάσει έως τα 5.000 ευρώ τον χρόνο.

 

Για παράδειγμα, εάν ένας φορολογούμενος πραγματοποιήσει μέσα στη χρονιά επιλέξιμες ηλεκτρονικές πληρωμές 5.000 ευρώ, μπορεί να αφαιρέσει 1.500 ευρώ από το φορολογητέο εισόδημά του. Εάν οι δαπάνες φθάσουν τις 10.000 ευρώ, η μείωση ανεβαίνει στα 3.000 ευρώ.

 

Αυτό δεν σημαίνει ότι αφαιρούνται 1.500 ή 3.000 ευρώ από τον ίδιο τον φόρο. Μειώνεται το εισόδημα πάνω στο οποίο υπολογίζεται ο φόρος και επομένως το πραγματικό όφελος εξαρτάται από τον φορολογικό συντελεστή του φορολογουμένου.

 

Στη λίστα περιλαμβάνονται κτηνιατρικές υπηρεσίες, υδραυλικοί, ψυκτικοί, συντηρητές θέρμανσης, ηλεκτρολόγοι, εργασίες μόνωσης, τοιχοποιίας, σοβατίσματος και τοποθέτησης πλακιδίων, ξυλουργικές εργασίες, εργασίες στέγης και σκυροδέματος, ταξί, κομμωτήρια και κουρεία, υπηρεσίες ομορφιάς, κηδειών, μασάζ και ευεξίας, καθαρισμού και οικιακές υπηρεσίες.

 

Στις επιλέξιμες κατηγορίες περιλαμβάνονται επίσης φωτογραφικές υπηρεσίες, σχολές χορού, γυμναστήρια και δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου με συνδρομή, υπηρεσίες προσωπικής φροντίδας και νοσηλείας, νομικές υπηρεσίες και υπηρεσίες φροντίδας παιδιών.

 

Διαφορετικά λειτουργεί το δεύτερο μέτρο. Εδώ δεν αφαιρείται ποσό από το φορολογητέο εισόδημα, αλλά ο φορολογούμενος καλύπτει ευκολότερα το απαιτούμενο ύψος ηλεκτρονικών δαπανών.

 

Κατά κανόνα, οι φορολογούμενοι πρέπει να πραγματοποιούν ηλεκτρονικές πληρωμές που αντιστοιχούν στο 30% του πραγματικού ετήσιου εισοδήματός τους, με τις εξαιρέσεις και τα όρια που προβλέπει η νομοθεσία.

 

Για τις δαπάνες υγείας που υπάγονται στην ειδική ρύθμιση, το ποσό υπολογίζεται στο διπλάσιο για την κάλυψη αυτού του ορίου. Έτσι, ηλεκτρονική πληρωμή 500 ευρώ υπολογίζεται ως δαπάνη 1.000 ευρώ για το χτίσιμο των απαιτούμενων ηλεκτρονικών αποδείξεων.

 

Πρακτικά, ο φορολογούμενος δεν παίρνει πίσω τα 500 ευρώ ούτε μειώνεται ισόποσα ο φόρος του. Καλύπτει όμως γρηγορότερα το απαιτούμενο όριο και περιορίζει τον κίνδυνο πρόσθετης φορολογικής επιβάρυνσης εάν δεν συγκεντρώσει τις απαιτούμενες ηλεκτρονικές δαπάνες.

 

Η εικόνα των συναλλαγών έχει αλλάξει σημαντικά από τότε που θεσπίστηκαν τα συγκεκριμένα κίνητρα. Οι πληρωμές με κάρτες έχουν αυξηθεί, τα POS έχουν επεκταθεί σε πολύ περισσότερες επαγγελματικές δραστηριότητες και έχουν διασυνδεθεί με τις ταμειακές μηχανές και τα συστήματα της ΑΑΔΕ.

 

Παράλληλα, το κενό ΦΠΑ έχει περιοριστεί σημαντικά και έχει πλησιάσει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το οικονομικό επιτελείο θέλει τώρα να διαπιστώσει εάν οι συγκεκριμένες εκπτώσεις εξακολουθούν να φέρνουν επιπλέον συναλλαγές στο φως ή εάν χρειάζεται διαφορετική στόχευση.

 

Στην ίδια κατεύθυνση, η Τράπεζα της Ελλάδος θεωρεί την περαιτέρω επέκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών βασικό εργαλείο για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής. Παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, εκτιμά ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά περιθώρια, κυρίως σε δραστηριότητες όπου τα μετρητά παραμένουν ισχυρά και υπάρχει αυξημένη παρουσία ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων.