Πρώην ΕΙΔΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ που εντάχθηκαν στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ: εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 10 του Ν.3863/10 (νέο συνταξιοδοτικό καθεστώς)
Ασφαλισμένοι από 1.1.1983 μέχρι 31.12.1992
Α. Σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 2 του Ν. 3029/2002 «οι ασφαλισμένοι των Ειδικών Ταμείων, που υπήχθησαν από 1/1/1983 - 31/12/1992 στην ασφάλιση οποιουδήποτε φορέα κύριας ασφάλισης, θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης με τη συμπλήρωση 35 ετών ασφάλισης και του 58ου έτους της ηλικίας τους.
Με τη διάταξη του άρθρου 10 του Ν. 3863/2010 αυξάνεται από 1/1/2011 ο ανωτέρω απαιτούμενος για συνταξιοδότηση χρόνος ασφάλισης των ασφαλισμένων των (πρώην) Ειδικών Ταμείων που υπήχθησαν στην ασφάλιση οποιουδήποτε φορέα κύριας ασφάλισης από 1/1/1983 - 31/12/1992 κατά 1 έτος και μέχρι τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης. Επιπλέον, αυξάνεται σταδιακά από 1/1/2012 και το όριο ηλικίας μέχρι τη συμπλήρωση του 60ού έτους.
Από το συνδυασμό των διατάξεων προκύπτει ότι η θεμελίωση δικαιώματος αυτής της κατηγορίας ασφαλισμένων μέχρι 31/12/2010 υπάρχει εφόσον πληρούνται και το όριο ηλικίας (58°) και ο χρόνος ασφάλισης (35 έτη).
Στην περίπτωση αυτή δεν μπορεί να υπάρξει δυνατότητα συνταξιοδότησής τους με αναστολή καταβολής της σύνταξης, αφού η συνταξιοδότηση με χρόνο ασφάλισης 35 ετών δεν προβλεπόταν από τις καταστατικές διατάξεις των Ειδικών Ταμείων αλλά ορίστηκε με τις διατάξεις του αρ. 2 παρ. 3 του Ν. 3029/02, πολύ αργότερα δηλαδή από τη θέσπιση της αναστολής με τις διατάξεις της παρ. 5 του αρ. 9 του Ν. 1976/91.
Στην περίπτωση που δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις αυτές μέχρι 31.12.2010, τότε οι ασφαλισμένοι της κατηγορίας αυτής υπάγονται στη διάταξη της παρ. 3 του άρθρου 10 του Ν. 3863/2010, δηλαδή στη σταδιακή αύξηση του ορίου ηλικίας και του χρόνου ασφάλισης. Στην περίπτωση αυτή ισχύει και η δυνατότητα αναγνώρισης των χρόνων της παρ. 18 του άρθρου 10 πλασματικός χρόνος ή κατόπιν εξαγοράς.
Παραδείγματα:
1. Ασφαλισμένος στην Τράπεζα της Ελλάδος από 1/1/1984, ηλικίας την 31.12.2010, 53 ετών θα δικαιωθεί σύνταξης με τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης. Ο συγκεκριμένος στην ηλικία των 60 ετών θα έχει συμπληρώσει 33 έτη (26 μέχρι το 2010 και 7 μέχρι τη συμπλήρωση των 60 ετών) πραγματικής ασφάλισης και θα δικαιούται να αναγνωρίσει μέχρι 7 έτη ασφάλισης σύμφωνα με την παρ. 18 του άρθρου 10 (προσοχή: εφόσον έχει ήδη εξαγοράσει κάποιο χρόνο από αυτούς που προβλέπονται στην παρ. 18, ο συνολικός χρόνος των 7 ετών μειώνεται αναλόγως).
2. Ασφαλισμένος στην ΤτΕ από 1/1/1984, που συμπλήρωσε το 53ο έτος της ηλικίας του την 31/12/2010 και έχει αναγνωρίσει και 750 ημέρες ως χρόνο στρατιωτικής υπηρεσίας θα δικαιούται σύνταξη με τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης.
Ο συγκεκριμένος στην ηλικία των 60 ετών θα έχει συμπληρώσει 33 έτη πραγματικής ασφάλισης και θα έχει αναγνωρίσει 750 ημέρες στρατιωτικής υπηρεσίας (ήτοι 750:25= 30 μήνες, δηλ. 2,5 έτη), άρα θα έχει 35,5 έτη συνολικής πραγματικής ασφάλισης.
Από τους αναγνωριζόμενους χρόνους της παρ. 18 του άρθρου 10 δεν θα δικαιούται 7 έτη αναγνώρισης, αλλά 7-2,5 (αναγνωρισθείσα στρατιωτική υπηρεσία) = 4,5 έτη.
Εννοείται ότι και στα δύο ανωτέρω παραδείγματα, η αναγνώριση των πλασματικών χρόνων της παρ. 18 είναι προαιρετική.
Β. Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 6 του άρ. 47 του Ν. 2084/92 και την παρ. 4 του άρθρου 2 του Ν.3029/2002 για τους ασφαλισμένους των Ειδικών Ταμείων που συμπληρώνουν το 65° έτος της ηλικίας τους οι άνδρες και το 60ό οι γυναίκες, ο ελάχιστος χρόνος ασφάλισης για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος ορίζεται σε 15 έτη ασφάλισης.
Όπως προκύπτει από την ανωτέρω διάταξη για να υπάρχει θεμελιωμένο δικαίωμα πλήρους σύνταξης μέχρι 31/12/2010, ο/η ασφαλισμένος/η θα πρέπει μέχρι αυτή την ημερομηνία να πληρεί αθροιστικά τόσο το χρόνο ασφάλισης όσο και την ηλικία.
Στην περίπτωση αυτή δεν μπορεί να υπάρξει δυνατότητα συνταξιοδότησής τους με αναστολή καταβολής της σύνταξης, αφού η συνταξιοδότηση με χρόνο ασφάλισης 15 ετών δεν προβλεπόταν από τις καταστατικές διατάξεις των Ειδικών Ταμείων αλλά ορίστηκε με τις διατάξεις του αρ. 47 παρ. 6 του Ν. 2084/92, πολύ αργότερα δηλαδή από τη θέσπιση της αναστολής με τις διατάξεις της παρ. 5 του αρ. 9 του Ν. 1976/91.
Ειδικά για τις γυναίκες -ασφαλισμένες αυτής της κατηγορίας, με την παρ. 15 του Ν. 3863/2010 προβλέπεται σταδιακή αύξηση του ορίου ηλικίας από το 60ό στο 65°.
Σύμφωνα, μάλιστα, με το τελευταίο εδάφιο της ίδιας ως άνω παραγράφου, κατά το μεταβατικό διάστημα σταδιακής αύξησης του ορίου ηλικίας της παραγράφου αυτής, ήτοι κατά τα έτη 2011-2014, οι ασφαλισμένες δικαιούνται σύνταξης στο όριο ηλικίας όπως διαμορφώνεται κατά το έτος συμπλήρωσης του προβλεπόμενου, κατά την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού, ορίου ηλικίας για πλήρη, ήτοι κατά τα έτη 2011- 2014.
Παραδείγματα:
1. Ασφαλισμένη στο ΤΑΠ-ΟΤΕ από την 1/11/1992 ηλικίας 52 ετών την 31/12/2010 θα δικαιωθεί πλήρους σύνταξης με τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας, αφού το 60ό έτος της ηλικίας της το συμπληρώνει το 2018, όταν δηλαδή σύμφωνα με το άρθρο 10 του Ν. 3863/2010 έχει ολοκληρωθεί η μεταβατική περίοδος και απαιτείται πια η συμπλήρωση του 65ου έτους.
Βεβαίως, η ασφαλισμένη αυτή, αφού θεμελιώνει δικαίωμα πλήρους σύνταξης το 2018 έχει δικαίωμα αναγνώρισης το έτος αυτό μέχρι 7 ετών για προσαύξηση της πλήρους σύνταξής της.
Εναλλακτικά, η ίδια ασφαλισμένη, εφόσον αναγνωρίσει πλασματικό χρόνο ασφάλισης μπορεί να θεμελιώσει δικαίωμα μειωμένης σύνταξης μεταξύ 55ου και 60ού έτους της ηλικίας, ώστε να συμπληρώσει τα απαιτούμενα από άλλη διάταξη 25 έτη ασφάλισης.
2. Ασφαλισμένη στην Τράπεζα της Ελλάδος από 1/1/1985, ηλικίας 59 ετών την 31/12/2010, που έχει 15 έτη ασφάλισης θα θεμελιώσει δικαίωμα πλήρους συνταξιοδότησης με τη συμπλήρωση του 60ού έτους της ηλικίας της (το 2011), επομένως, θα μπορεί να πάρει την πλήρη σύνταξή της το έτος 2012, δηλαδή με τη συμπλήρωση του 61ου έτους της ηλικίας της.
Γ. Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 2 του Ν. 3029/2002, οι ασφαλισμένοι από 1/1/1983 - 31/12/1992 των (πρώην) Ειδικών Ταμείων (ΤΑΠ-ΟΤΕ, ΟΑΠ-5ΕΗ, ΤΣΠ-ΗΣΑΠ., ΤΣΠ-ΕΤΕ, ΤΣΠ-ΑΤΕ, ΤΣΠ-ΤΕ, ΤΑΠ-ΙΛΤ, ΤΑΠ-ΕΤΒΑ, ΤΣΕΑΠΓΣΟ, ΤΑΠΑΕ-Η «ΕΘΝΙΚΗ») θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης με τη συμπλήρωση 37 ετών υποχρεωτικής ασφάλισης, ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας.
Με τη νέα διάταξη της παρ. 10 του άρθρου 10 του Ν. 3863/2010, η ανωτέρω διάταξη είχε εφαρμογή μέχρι 31/12/2010 και, επομένως, θεωρείται καταργημένη από την 1/1/2011.
Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 47 και 48 του Ν. 2084/92 για τους ασφαλισμένους (άνδρες) από 1/1/1983 -31/12/1992 καθορίσθηκε ότι η θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος λόγω γήρατος είναι το 65 έτος με 25 έτη ασφάλισης (μειωμένη στο 60ό έτος), ενώ για τις γυναίκες το 60ό έτος με 25 έτη ασφάλισης (μειωμένη στο 55° έτος).
Με τις διατάξεις της παρ. 15 του άρθρου 10 του Ν. 3863/2010 το όριο ηλικίας των 60 ετών ή μικρότερο αυτού που προβλέπεται από γενικές ή καταστατικές διατάξεις για την πλήρη συνταξιοδότηση λόγω γήρατος ασφαλισμένων των φορέων κύριας ασφάλισης αρμοδιότητας Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης αυξάνεται κατά 1 έτος κάθε χρόνο από 1/1/2011 και μέχρι τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας με την επιφύλαξη -μεταξύ άλλων - ειδικών διατάξεων για εργαζόμενους σε ΒΑΕ.
Επιπλέον, όπου προβλέπεται χορήγηση μειωμένης σύνταξης σε γυναίκες ασφαλισμένες σε όριο ηλικίας μικρότερο του 60ού, το όριο αυτό αυξάνεται κατά 1 έτος από 1/1/2011 και για κάθε επόμενο έτος μέχρι τη συμπλήρωση του 60ού.
Πίνακας 1:
ΓΥΝΑΙΚΕΣ - Υπαγωγή στην ασφάλιση μέχρι 31/12/1992 που δεν θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι 31/12/2010 )
ΕΤΟΣ-ΕΤΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ-ΠΛΗΡΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗ -ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΣΥΝΤΑΞΗ
2010 25 60 55
2011 25 61 56
2012 25 62 57
2013 25 63 58
2014 25 64 59
2015 25 65 60
Για να υπάρχει θεμελιωμένο δικαίωμα πλήρους σύνταξης μέχρι 31/12/2010 , η ασφαλισμένη θα πρέπει μέχρι αυτή την ημερομηνία να πληρεί αθροιστικά τόσο το χρόνο ασφάλισης όσο και την ηλικία που προβλέπονται κατά το έτος 2010 (25 έτη ασφάλισης και 60ό έτος ηλικίας για πλήρη σύνταξη ή 55° έτος για μειωμένη).
Ασφαλισμένες αυτής της κατηγορίας, οι οποίες μέχρι την 31/12/2010 έχουν συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης και το 55° έτος της ηλικίας τους, έχουν θεμελιώσει δικαίωμα λήψης μειωμένης σύνταξης, ενώ θα θεμελιώσουν δικαίωμα λήψης πλήρους σύνταξης με τη συμπλήρωση του 60ου έτους της ηλικίας τους.
Πίνακας 2:
ΑΝΔΡΕΣ - Υπαγωγή στην ασφάλιση μέχρι 31/12/1992 που δεν θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι 31/12/2010 )
ΕΤΟΣ-ΕΤΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ-ΠΛΗΡΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗ-ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΣΥΝΤΑΞΗ
2010 25 65 60
2011 25 65 60
2012 25 65 60
2013 25 65 60
2014 25 65 60
2015 25 65 60
Σύμφωνα με το τελευταίο εδάφιο της παρ. 15 του ίδιου άρθρου, κατά το μεταβατικό διάστημα σταδιακής αύξησης του ορίου ηλικίας της παραγράφου αυτής, ήτοι κατά τα έτη 2011-2014, οι ασφαλισμένες δικαιούνται σύνταξης στο όριο ηλικίας όπως διαμορφώνεται κατά το έτος συμπλήρωσης του προβλεπόμενου, κατά την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού, ορίου ηλικίας για πλήρη ή μειωμένη σύνταξη.
Παραδείγματα:
1. Ασφαλισμένη στο ΤΣΠ-ΕΤΕ από την 1/1/1983 ηλικίας, με 27 έτη ασφάλισης, 59 ετών το 2010 έχει ήδη θεμελιώσει δικαίωμα μειωμένης σύνταξης και θα θεμελιώσει δικαίωμα πλήρους σύνταξης όταν συμπληρώσει το 60ό έτος, δηλαδή μέσα στο 2011 (άρα μπορεί να λάβει πλήρη σύνταξη στο 60ό της ηλικίας της).
2. Ασφαλισμένη στο ΤΑΠ-ΟΤΕ από την 1/1/1985 ηλικίας 55 ετών το 2010 έχει ήδη θεμελιώσει δικαίωμα μειωμένης σύνταξης και θα θεμελιώσει δικαίωμα πλήρους σύνταξης όταν συμπληρώσει το 60ό έτος ,δηλαδή το 2015 (άρα, μπορεί να λάβει
πλήρη σύνταξη στο 60ο έτος της ηλικίας της)
3. Ασφαλισμένη στο ΤΣΠ-ΑΤΕ από την 1/1/1985 ηλικίας 52 ετών το 2010 δεν έχει θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Θα θεμελιώσει δικαίωμα μειωμένης σύνταξης με τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας, δηλαδή το 2013 (άρα, μπορεί να πάρει μειωμένη σύνταξη με τη συμπλήρωση του 58ου έτους της ηλικίας της- η μείωση σε αυτήν την περίπτωση, θα υπολείπεται κατά 0,5% για κάθε μήνα μέχρι τη συμπλήρωση του προβλεπόμενου το έτος 2013 πλήρους ορίου ηλικίας, δηλαδή του 63ου).
Πλήρη σύνταξη θα θεμελιώσει όταν συμπληρώσει το όριο ηλικίας που προβλέπεται κατά το έτος συμπλήρωσης του 60ού έτους της ηλικίας (το 2018 συμπληρώνει το 60ό έτος της ηλικίας της, άρα θα θεμελιώσει δικαίωμα πλήρους σύνταξης στο 65° έτος, εφόσον βέβαια δεν έχει λάβει προηγουμένως μειωμένη σύνταξη).
Με τις διατάξεις της παρ. 17 περ. α΄ του άρθρου 10 ορίζεται ότι το όριο ηλικίας που προβλέπεται από την παρ. 2 του άρθρου 144 του Ν. 3655/2008 για τη συνταξιοδότηση μητέρων με ανήλικα παιδιά, ήτοι ασφαλισμένων από 1.1.1983 - 31.12.1992 των Φορέων και Κλάδων που εντάχθηκαν στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ με τα άρθρα 1 και 3 του Ν. 3655/2008 καθώς και των ασφαλισμένων των ενταχθέντων στο ΙΚΑ- ΕΤΑΜ Κλάδων Σύνταξης του ΤΑΠ-ΙΛΤ, ΤΣΠ-ΑΤΕ και ΤΣΕΑΠΓΣΟ ανακαθορίζεται όπως εμφαίνεται στον παρακάτω πίνακα:
Πίνακας 3:
ΜΗΤΕΡΕΣ ME ΑΝΗΛΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ - Υπαγωγή στην ασφάλιση 1/1/1983 - 31/12/1992
ΕΤΟΣ-ΕΤΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ-ΠΛΗΡΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗ-ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΣΥΝΤΑΞΗ
2010 25 50 -
2011 25 52 50
2012 25 55 53
2013 25 65 60
Με δεδομένο ότι το ισχύον μέχρι 31/12/2010 όριο ηλικίας συνταξιοδότησης των ανωτέρω ασφαλισμένων είναι το 50ό για πλήρη σύνταξη, όλες οι ασφαλισμένες στα ανωτέρω Ταμεία, οι οποίες σε κάποια χρονική στιγμή -που μπορεί να ανατρέξει πριν την ημερομηνία έναρξης του Ν. 3863/2010 - και πάντως μέχρι 31/12/2010 έχουν συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης και κατά τη συμπλήρωση των 25 ετών έχουν/είχαν ανήλικο παιδί, έχουν θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης λόγω γήρατος στο 50ό έτος της ηλικίας τους.
Για τις ασφαλισμένες -μητέρες ανήλικου παιδιού που συμπληρώνουν τα 25 έτη ασφάλισης από 1/1/2011 και εφεξής προβλέπεται ότι ακολουθούν το όριο ηλικίας όπως διαμορφώνεται σύμφωνα με τον ανωτέρω πίνακα.
Παραδείγματα:
1. Μητέρα ανήλικου παιδιού που το 2012 συμπληρώνει 25 έτη υπηρεσίας στον ΟΤΕ (ασφάλιση ΤΑΠ-ΟΤΕ) και ταυτόχρονα έχει ανήλικο παιδί θεμελιώνει δικαίωμα συνταξιοδότησης το 2012 και δικαιούται πλήρους σύνταξης με τη συμπλήρωση του 52ου έτους της ηλικίας ή μειωμένη στο 50ό έτος της ηλικίας της.
2. Μητέρα που το 2008 είχε ανήλικο παιδί και ταυτόχρονα είχε συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης έχει ήδη θεμελιώσει δικαίωμα πλήρους συνταξιοδότησης στο 50ό έτος της ηλικίας της.
Οι διατάξεις της παρ. αυτής εφαρμόζονται και στους χήρους πατέρες ανηλίκων παιδιών.
Για τους χήρους πατέρες αναπήρων παιδιών έχουν εφαρμογή οι αντίστοιχες διατάξεις που ισχύουν για τις μητέρες ανίκανων για κάθε βιοποριστική εργασία παιδιών.
Οι διατάξεις που ισχύουν για τις ασφαλισμένες του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ μητέρες ανηλίκων τέκνων εφαρμόζονται και στις αντίστοιχες ασφαλισμένες των λοιπών φορέων κοινωνικής ασφάλισης αρμοδιότητας του Υπουργείου μας, όπου από τις κείμενες διατάξεις της νομοθεσίας τους προβλέπεται η συνταξιοδότηση γυναικών με ανήλικα παιδιά.
Κατά συνέπεια, η διάταξη της νομοθεσίας του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ, βάσει της οποίας μητέρες ανηλίκων ασφαλισμένες μέχρι 31-12-1992 που έχουν πραγματοποιήσει 5.500 ημέρες ασφάλισης δικαιούνται με την συμπλήρωση του 55ου έτους ηλικίας τους πλήρη σύνταξη και με την συμπλήρωση του 50ού μειωμένη κατά 1/200 για κάθε μήνα που υπολείπεται από το απαιτούμενο πλήρες όριο, εφαρμόζεται και στην περίπτωση των ασφαλισμένων μητέρων των (πρώην) Ειδικών Ταμείων, όπου από τις κείμενες διατάξεις της νομοθεσίας τους προβλέπεται η συνταξιοδότηση γυναικών με ανήλικα παιδιά.
Τα προαναφερόμενα όρια ηλικίας (55° και 50°), με τις διατάξεις της περ. β΄ της παρ. 17 άρθρου 10 Ν. 3863/2010 ανακαθορίζονται από 1-1-2011 μέχρι να ανέλθουν το 2013 στο 65° για πλήρη και στο 60° για μειωμένη.
`Αλλωστε, σύμφωνα με τις οδηγίες που εκδόθηκαν μετά τον Ν. 3863/2010 (εγκ. 77/2010 του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ), διευκρινίσθηκε ότι δικαίωμα συνταξιοδότησης με βάση τα σημερινά όρια ηλικίας, 55° για πλήρη και 50° για μειωμένη θεμελιώνουν οι μητέρες, οι οποίες σε κάποια χρονική στιγμή - που μπορεί να ανατρέξει και πριν την έναρξη ισχύος του Ν. 3863/2010 συμπλήρωσαν ή θα συμπληρώσουν μέχρι την 31-12-2010 τις 5.500 ημέρες ασφάλισης, υπό την προϋπόθεση ότι κατά την συμπλήρωση του χρόνου ασφάλισης έχουν και ανήλικο παιδί. Η εν λόγω κατηγορία κατοχυρώνει το δικαίωμα συνταξιοδότησης με τα ανωτέρω όρια ηλικίας οποτεδήποτε και αν ασκηθεί η αίτηση συνταξιοδότησης, χωρίς να εξετάζεται αν κατά την συμπλήρωση των ορίων αυτών θα συντρέχει ή όχι η ανηλικότητα του παιδιού.
Σημειώνεται ότι με τις ίδιες, ως άνω προϋποθέσεις συνταξιοδοτούνται και οι χήροι πατέρες ανηλίκων. Στην περίπτωση αυτή δεν μπορεί να υπάρξει δυνατότητα συνταξιοδότησής με αναστολή καταβολής της σύνταξης, αφού η συνταξιοδότηση με την πραγματοποίηση 5.500 ημερών ασφάλισης δεν προβλεπόταν από τις καταστατικές διατάξεις των Ειδικών Ταμείων αλλά πρόκειται για συνταξιοδοτική προϋπόθεση που αφορά τις ασφαλισμένες μητέρες στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και εφαρμόζεται κατ΄ επέκταση και στις αντίστοιχες ασφαλισμένες των λοιπών φορέων κοινωνικής ασφάλισης αρμοδιότητας του Υπουργείου μας, όπου από τις κείμενες διατάξεις της νομοθεσίας τους προβλέπεται η συνταξιοδότηση γυναικών με ανήλικα παιδιά.
Παράδειγμα:
Μητέρα ανήλικου παιδιού - ασφαλισμένη στο ΤΑΠ-5ΕΗ που το 2010 συμπληρώνει 21 έτη υπηρεσίας και ταυτόχρονα έχει ανήλικο παιδί - έχει θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης (σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 2 του Ν. 1759/88,
της παρ. 3δ του άρθρου 27 του Ν. 1902/90 και το προτελευταίο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 144 του Ν. 3655/2008).
(Επόμενη ανάρτηση: συνταξιοδότηση ασφαλισμένων στα πρώην ΕΙΔΙΚΑ-ΤΑΜΕΙΑ: υπαγωγή στην ασφάλιση από 1/1/1993 και μετά)