
H οικονομική πίεση περνά πλέον από το πορτοφόλι στο… ημερολόγιο πληρωμών των Ευρωπαίων.
Όλο και περισσότεροι καταναλωτές καθυστερούν λογαριασμούς, καταφεύγουν σε πιστωτικές κάρτες ή δανείζονται χρήματα για να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους, την ώρα που ακόμη και οι αγορές από μικρές επιχειρήσεις συνδέονται ολοένα περισσότερο με τη δυνατότητα πληρωμής σε δόσεις.
Περισσότεροι καθυστερούν τους λογαριασμούς
Η φετινή ευρωπαϊκή «Έκθεση για τις Πληρωμές των Καταναλωτών» της Intrum, η οποία βασίζεται σε έρευνα 20.000 καταναλωτών από 20 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, καταγράφει σαφή επιδείνωση στις πληρωμές.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τις 9 Ιουλίου έως τις 20 Αυγούστου 2026 και δείχνει ότι το 29% των συμμετεχόντων έχει καθυστερήσει να πληρώσει τουλάχιστον έναν λογαριασμό κατά τους τελευταίους 12 μήνες.
Το ποσοστό αυτό ήταν 24% το 2025 και 25% το 2024, ενώ το 2023 είχε φτάσει στο 35%, σε μια περίοδο που η ενεργειακή και πληθωριστική κρίση, στον απόηχο του πολέμου στην Ουκρανία, είχε εντείνει σημαντικά την πίεση στα νοικοκυριά.
Η Ελλάδα βρίσκεται ακόμη ψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Το ποσοστό των καταναλωτών που δηλώνουν ότι καθυστέρησαν πληρωμές ανέρχεται φέτος στο 37%, ίδιο με αυτό της Γαλλίας και το τρίτο υψηλότερο μεταξύ των 20 χωρών που συμμετείχαν στην έρευνα. Το 2025, το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα ήταν 33%.
Το 56% στρέφεται σε πίστωση
Η αύξηση του κόστους ενέργειας από τα τέλη Φεβρουαρίου, με τις ανατιμήσεις να επηρεάζουν παράλληλα προϊόντα και υπηρεσίες, περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα και ενισχύει την ανάγκη προσφυγής σε μορφές πίστωσης.
Σύμφωνα με την Intrum, το 56% των Ευρωπαίων δηλώνει ότι τους τελευταίους έξι μήνες δανείζεται χρήματα ή χρησιμοποιεί πιστωτική κάρτα για την πληρωμή λογαριασμών, χωρίς να υπολογίζονται τα στεγαστικά δάνεια.
Πρόκειται για σημαντική αύξηση σε σχέση με το 45% το 2025.
Στην Ελλάδα, το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει φέτος το 60%, καταδεικνύοντας την αυξημένη προσφυγή των καταναλωτών σε πιστωτικά εργαλεία προκειμένου να ανταποκριθούν στις τρέχουσες υποχρεώσεις τους.
Κερδίζει έδαφος το «αγοράζω τώρα, πληρώνω αργότερα»
Παράλληλα με τις πιστωτικές κάρτες και τον παραδοσιακό δανεισμό, διευρύνεται η χρήση εναλλακτικών μεθόδων χρηματοδότησης των αγορών.
Το μοντέλο BNPL (Buy Now, Pay Later), που επιτρέπει στον καταναλωτή να πραγματοποιεί μια αγορά και να την εξοφλεί αργότερα, κερδίζει έδαφος. Τους τελευταίους 12 μήνες, τέσσερις στους δέκα Ευρωπαίους δήλωσαν ότι χρησιμοποίησαν τη συγκεκριμένη μέθοδο, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό ανέρχεται σε 47%.
Παράλληλα, ενισχύεται και η πρόθεση μελλοντικής χρήσης. Το 38% των Ευρωπαίων δηλώνει ότι είναι πιθανό να πραγματοποιήσει αγορές από επιχειρήσεις που προσφέρουν BNPL, έναντι 28% πέρυσι.
Επιστρέφουν οι δόσεις στις μικρές επιχειρήσεις
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στάση των καταναλωτών απέναντι στις μικρές επιχειρήσεις και τους μικροεμπόρους.
Σχεδόν οι μισοί, συγκεκριμένα το 48% των συμμετεχόντων στην Ευρώπη, δηλώνουν ότι θα ήταν πιθανότερο να πραγματοποιήσουν αγορές από μικρές επιχειρήσεις και εμπόρους εάν είχαν τη δυνατότητα πληρωμής με δόσεις.
Η τάση αυτή παραπέμπει σε μια επιστροφή σε πιο παραδοσιακές πρακτικές πίστωσης, με τη δυνατότητα τμηματικής εξόφλησης να αποκτά ξανά μεγαλύτερη σημασία στις καθημερινές αγορές.
Αποταμίευση για ασφάλεια, κατανάλωση για… ψυχολογική ανάσα
Η εικόνα που προκύπτει από την έρευνα δεν είναι μονοδιάστατη. Οι Ευρωπαίοι καταναλωτές εμφανίζονται ταυτόχρονα πιο προσεκτικοί και περισσότερο διατεθειμένοι να ξοδέψουν.
Από τη μία πλευρά, το 66% αποταμιεύει για ώρα ανάγκης, έναντι 60% το 2025, ενώ το 49% δηλώνει ότι αποταμιεύει αντί να διασκεδάζει, από 41% πέρυσι.
Από την άλλη, το 45% αναφέρει ότι ξοδεύει περισσότερα χρήματα προκειμένου να αισθανθεί καλύτερα. Το αντίστοιχο ποσοστό πέρυσι ήταν μόλις 29%.
Intrum: Αυξάνεται η πίεση στα νοικοκυριά
«Οι Ευρωπαίοι καταναλωτές έχουν δείξει σημαντική ανθεκτικότητα κατά τη διάρκεια αρκετών ετών οικονομικής αβεβαιότητας, αλλά η έρευνά μας δείχνει ότι αυτό γίνεται όλο και πιο δύσκολο να διατηρηθεί», σχολίασε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Intrum, Γιόχαν Οκερμπλουμ.
Όπως σημείωσε, η αύξηση των καθυστερημένων πληρωμών και η μεγαλύτερη χρήση πιστώσεων για την κάλυψη λογαριασμών συνυπάρχουν με αυξημένη προσοχή στις δαπάνες και υψηλότερη αποταμίευση. Κατά τον ίδιο, τα στοιχεία αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές προσαρμόζονται στη συνεχιζόμενη οικονομική πίεση.
Ο Οκερμπλουμ υπογράμμισε επίσης τη σημασία της οικονομικής υγείας των νοικοκυριών για την ευρύτερη οικονομία, καθώς η αβεβαιότητα επηρεάζει τις αποφάσεις των πολιτών σχετικά με το πώς ξοδεύουν, αποταμιεύουν και σχεδιάζουν τα οικονομικά τους σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.