Σκληρή κριτική για τον ενιαίο φόρο ακινήτων και τον φόρο υπεραξίας άσκησε στην κυβέρνηση η Alpha Bank, στην εβδομαδιαία ανάλυσή της, κάνοντας λόγο για πολιτικές εκτός τόπου και χρόνου.

Συγκεκριμένα, η Alpha Bank επισημαίνει ότι υπάρχουν θετικές εξελίξεις από το μέτωπο της ανεργίας και της επανεκκίνησης των οδικών αξόνων αλλά η κυβέρνηση, προφανώς υπό την πίεση του πιο οπισθοδρομικού μέρους του πολιτικού συστήματος της χώρας και ομάδων συμφερόντων, φαίνεται να υιοθετεί, εντελώς εκτός τόπου και χρόνου, πολιτικές που, εάν δεν διορθωθούν έγκαιρα, μπορεί να αποτελέσουν σημαντικά - και εντελώς αδικαιολόγητα εμπόδια στην ανάκαμψη της χώρας.

«Ο φόρος υπεραξίας στα ακίνητα στην σημερινή συγκυρία δραστικής μείωσης των τιμών των ακινήτων, δρα ανασταλτικά στην ζήτηση ακινήτων για επένδυση», σημειώνει η τράπεζα, υποστηρίζοντας ότι «το κράτος καιροφυλαχτεί όχι μόνο να φορολογήσει με δημευτικό τρόπο την κατοχή, αλλά και να “απαλλοτριώσει” μέρος της προσδοκώμενης υπεραξίας τα επόμενα χρόνια, στην ουσία υπονομεύοντας την ανάκαμψη της αγοράς ακινήτων».

Σύμφωνα με την Alpha, το 2013 η κυβέρνηση επέλεξε να επιβάλει ταυτόχρονα 5 διαφορετικούς φόρους στα ακίνητα και στην ακίνητη περιουσία των νοικοκυριών. Επέβαλε δηλαδή τον διπλό ετήσιο φόρο (ΕΕΤΑ 2013 και ΦΑΠ 2013) ταυτόχρονα με τους ΦΑΠ 2010, 2011, 2012, ενώ το 2013 εισπράχθηκε και ένα μεγάλο μέρος του ΕΕΤΗΔΕ του 2012.

Από το σύνολο αυτών των φόρων η κυβέρνηση εισέπραξε περί τα 3,5 δισ. ευρώ από όσους είχαν τη δυνατότητα, ή/και την ευαρέσκεια να πληρώσουν το σύνολο ή ένα μέρος των συνεπαγόμενων υπερ-διογκωμένων φορολογικών τους υποχρεώσεων, ενώ εάν εισέπραττε το σύνολο των βεβαιωμένων φόρων από τους ανωτέρω φόρους θα έπρεπε να εισπράξει άνω των 5,8 δισ. ευρώ (€3 δισ. από τους 4 ΦΑΠ και 2,8 δισ. ευρώ από τον ΕΕΤΑ 2013).

Όπως αναφέρει η τράπεζα, ήδη στο 10μηνο 2013 οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις από φόρους περιουσίας αυξήθηκαν κατά 433 εκατ. ευρώ, αλλά προφανώς θα αυξηθούν πολύ περισσότερο στους επόμενους μήνες.

Αυτή η φορολογική πολιτική στον τομέα των ακινήτων αφαίρεσε τουλάχιστον 2,0 ποσοστιαίες μονάδες από το ΑΕΠ το 2013 (εκ των οποίων οι 1,7 π.μ. ήταν η άμεση αρνητική επίπτωση από την πτώση των επενδύσεων και των συναλλαγών σε ακίνητα) και είχε μεγάλη συμβολή στην αποτροπή μιας μεγαλύτερης αύξησης της απασχόλησης και στη διατήρηση της ανεργίας σε υψηλά επίπεδα και το 2013.

Ειδικότερα, εισπράχθηκαν περί τα 0,8 δισ. ευρώ από τους επιπλέον ΦΑΠ το 2013, αλλά είναι βέβαιο ότι απωλέσθηκαν φορολογικά έσοδα άνω των 1,0 δισ. ευρώ από την συνεπαγόμενη πτώση του ΑΕΠ, την περαιτέρω αναίτια μείωση των εισοδημάτων και, το σπουδαιότερο, από την περαιτέρω επιδείνωση των συναλλακτικών ηθών.

Η ανωτέρω πολιτική στη φορολογία των ακινήτων είχε δραματικά επώδυνες επιπτώσεις στην οικονομία το 2013. Υπήρχε ωστόσο η προοπτική ότι από το 2014 η πολιτική αυτή θα ανήκε στο παρελθόν, με την επιβολή ενός ενιαίου ανταποδοτικού φόρου σε όλα τα ακίνητα (αστικά ακίνητα, εντός σχεδίου πόλης οικόπεδα και μεγάλα αγροτεμάχια) με σχετικά χαμηλό συντελεστή που δεν θα είχε αρνητικές επιπτώσεις στην αγορά ακινήτων και στην οικονομία.

Ένας τέτοιος φόρος θα μπορούσε να είναι ο ΕΝΦΑ μετά από διόρθωση της μεγάλης σχετικά επιβάρυνσης που επέβαλε στα εντός σχεδίου πόλης οικόπεδα.

Όπως σημειώνει η Alpha, με τον ΕΝΦΑ περιοριζόταν, όπως ήταν αναγκαίο, η πολύ υψηλή φορολογική επιβάρυνση στα αστικά ακίνητα, από περίπου 3,5 δισ. ευρώ το 2013, σε περίπου 2,0 δισ. ευρώ με τον ΕΝΦΑ όπου θα υπήρχε συμβολή κατά 600 εκατ. ευρώ περίπου από τα εντός σχεδίου πόλης οικόπεδα και κατά 300 εκατ. ευρώ περίπου από μεγάλα και μεγάλης αξίας αγροκτήματα στο σύνολο της χώρας.

«Είναι πραγματικά δυστύχημα για τη χώρα το γεγονός ότι αντί του ευρείας φορολογικής βάσης ΕΝΦΑ, επιβάλλεται και πάλι ένας αδιέξοδος φόρος, ο ΕΝΦΙΑ, που ουσιαστικά απαλλάσσει και πάλι από (ή ελαχιστοποιεί) την φορολογία τα μεγάλης αξίας εντός σχεδίου πόλης οικόπεδα και εκτός σχεδίου πόλης αγροκτήματα και καταφεύγει και πάλι στην επιβολή διπλής φορολογίας κατοχής (ΕΝΦΙΑ+ΦΑΠ) στα αστικά ακίνητα», επισημαίνει η τράπεζα.

«Είναι απολύτως βέβαιο ότι ο ΕΝΦΙΑ+ΦΑΠ θα αποτελέσει ουσιαστικό εμπόδιο στην ανάκαμψη της αγοράς ακινήτων και της οικονομίας το 2014, παρά την πολύ ευνοϊκή επίπτωση που μπορεί να έχει η σημαντική μείωση του φόρου επί των συναλλαγών ακινήτων», προσθέτει.