Δύο νέες αποφάσεις δημοσιεύθηκαν σχετικά με τα αυθαίρετα από τουπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Με την πρώτη απόφαση καθορίζονται τα στοιχεία, που αποτελούν το αντικείμενο του ελέγχου κατά την διαδικασία εντοπισμού αυθαιρέτων κατασκευών και πολεοδομικών παραβάσεων κατόπιν καταγγελίας ιδιώτη ή αυτεπάγγελτα, έπειτα από κίνηση της διαδικασίας των αρμοδίων αρχών. Ειδικότερα, καθορίζεται το αντικείμενο του ελέγχου και η διαδικασία που ακολουθούν οι ελεγκτές δόμησης για την επιβολή κυρώσεων στα καταγγελλόμενα αυθαίρετα.

1. Ο έλεγχος για τον εντοπισμό και την επιβολή κυρώσεων αυθαιρέτων αυθαιρέτων γίνεται από ελεγκτές δόμησης, κατόπιν καταγγελίας ιδιώτη, ή αυτεπαγγέλτως με κίνηση των διαδικασιών από τις αρμόδιες αρχές.

2. Η καταγγελία οφείλει να μην είναι αόριστη και γενική, αλλά να αναφέρεται συγκεκριμένα στην αυθαιρεσία που έχει τελεστεί, με αναλυτικά στοιχεία του ακινήτου που αυτή αφορά.

3. Στην περίπτωση που οι καταγγελλόμενες αυθαίρετες κατασκευές ή αλλαγές χρήσεων ευρίσκονται εντός κοινοχρήστων ή κοινοκτήτων χώρων ακινήτου, ο έλεγχος περιορίζεται σε αυτούς και δεν διενεργείται έλεγχος επί των υπολοίπων τμημάτων του κτιρίου ή άλλων κτιρίων επί του οικοπέδου ή γηπέδου.

4. Δεν καταγράφονται ως αυθαιρεσίες οι περιπτώσεις, όπου νόμος ορίζει ότι δεν συνιστούν αυθαίρετες κατασκευές ή περιπτώσεις όπου νόμος ορίζει ως ανεκτές αποκλίσεις σε διαστάσεις και μέγεθος.
 

Πώς διενεργείται ο έλεγχος 

Με την δεύτερη απόφαση καθορίζονται τα στοιχεία που αποτελούν το αντικείμενο του ελέγχου των δηλώσεων υπαγωγής αυθαιρέτων κατασκευών ή χρήσεων στις ρυθμίσεις των ν. 4014/2011, ν. 4178/2013 και ν. 4495/2017, τόσο κατά τον δειγματοληπτικό έλεγχο όσο και κατόπιν σχετικής καταγγελίας. Ειδικότερα καθορίζεται πως και επί ποίων στοιχείων/δικαιολογητικών των δηλώσεων υπαγωγής αυθαιρέτων διενεργείται ο σχετικός έλεγχος.

Ο έλεγχος των δηλώσεων υπαγωγών των αυθαιρέτων κατασκευών ή αλλαγών χρήσεως που έχουν υπαχθεί στις διατάξεις των ν. 4014/2011, ν. 4178/2013 και ν. 4495/2017 διενεργείται:

• επί των δικαιολογητικών και συναφών στοιχείων που συνοδεύουν την δήλωση υπαγωγής όπως μνημονεύονται στην τεχνική έκθεση του μηχανικού και στα φύλλα καταγραφής, που τη συνοδεύουν και απαρτίζουν τον φάκελο που έχει εισαχθεί στο πληροφοριακό σύστημα των αυθαιρέτων, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις των ως άνω νόμων και στις σχετικές εκδοθείσες κανονιστικές πράξεις.
• με αυτοψία για την εξακρίβωση των περιγραφόμενων στην δήλωση υπαγωγής αυθαιρέτων κατασκευών και αλλαγών χρήσεως.

Ο έλεγχος αφορά τις περαιωμένες δηλώσεις υπαγωγής ή αυτές που όφειλαν να έχουν περαιωθεί.

Ειδικότερα, από τον αρμόδιο ελεγκτή δόμησης ελέγχεται ότι:

• η αυθαίρετη κατασκευή ή η εγκατάσταση της αυθαίρετης αλλαγής χρήσης, έχει συντελεστεί προ της 28ης-7-2011.
• η αυθαίρετη αλλαγή χρήσης δεν απαγορεύεται από τις πολεοδομικές διατάξεις για τις χρήσεις γης που ισχύουν στην περιοχή του ακινήτου σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 51 του ν. 4030/2011 (Α΄ 249) ή δεν απαγορευόταν κατά το χρόνο έκδοσης της οικοδομικής άδειας ή κατά το χρόνο εγκατάστασης της αυθαίρετης χρήσης.
• οι αυθαίρετες κατασκευές ή οι αυθαίρετες αλλαγές χρήσεις δεν εμπίπτουν στις περιπτώσεις απαγόρευσης υπαγωγής του άρθρου 89 του ν. 4495/2017, ή των αντιστοίχων άρθρων των ν. 4014/2011 και ν. 4178/2013.
• η επιλογή της κατηγορίας που έχουν υπαχθεί οι αυθαίρετες κατασκευές και αλλαγές χρήσης, έχει γίνει σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 96 του ν. 4495/2017 ή στα αντίστοιχα άρθρα των ν. 4014/2011 και 4178/2013.
• έχουν υποβληθεί τα δικαιολογητικά του άρθρου 99 του ν. 4495/2017, ή των αντιστοίχων άρθρων των ν. 4014/2011 και 4178/2013. Ειδικότερα ελέγχονται σχετικά με:

α) την νομιμοποίηση του αιτούντος ως προς τις προϋποθέσεις υποβολής της υπαγωγής (π.χ. Ε9, απαιτούμενες συναινέσεις, κ.λπ.),

β) την πληρότητα των λοιπών δικαιολογητικών του άρθρου 99 του ν. 4495/2017 ή των αντιστοίχων άρθρων των ν. 4014/2011 και ν. 4178/2013, βάσει των οποίων θα γίνει ο έλεγχος της ορθότητας της περιγραφής των αυθαιρέτων κατασκευών,

γ) την περιγραφή της αυθαίρετης κατασκευής, ως προς τις υπερβάσεις της σε σχέση με την οικοδομική άδεια, ή ως προς τις παραβάσεις των ισχυουσών πολεοδομικών διατάξεων. Ο έλεγχος της περιγραφής της αυθαίρετης κατασκευής ή αλλαγής χρήσης, γίνεται από τα στοιχεία και τα δικαιολογητικά της δήλωσης που υπάρχουν αναρτημένα στο πληροφοριακό σύστημα και από τυχόν πρόσθετα στοιχεία για το ακίνητο, που χορηγεί η ΥΔΟΜ στους ελεγκτές δόμησης,

δ) την απαίτηση ή μη υποβολής μελέτης στατικής επάρκειας, καθώς και την εμπρόθεσμη υποβολή της,

ε) ο υπολογισμός του προστίμου της δήλωσης έχει γίνει με ορθή χρήση των συντελεστών, Τιμής Ζώνης κ.λπ. στοιχείων. Ελέγχονται επίσης, τα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν τις προϋποθέσεις για τις μειώσεις του προστίμου ειδικών ομάδων πληθυσμού (άρθρο 103 του ν. 4495/2017 και των αντιστοίχων άρθρων των ν. 4178/ 2013 και 4014/2011), και τα παραστατικά εξόδων, λόγω εργασιών προσαρμογής κτιρίων σύμφωνα με τα άρθρα 116 και 117 του ν. 4495/2017, ή λόγω ενεργειακής αναβάθμισης ή στατικής ενίσχυσης κτιρίων (σχετική η υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/27454/2631/2017 κοινή υπουργική απόφαση τα άρθρα 4, 5 και 6). Στην περίπτωση συμψηφισμού προστίμων, ελέγχεται η υποβολή των σχετικών παραστατικών,

στ) για τις υπαγωγές του άρθρου 106 του ν. 4495/2017 και των αντίστοιχων άρθρων των ν. 4014/2011 και 4178/2013, έχει εκδοθεί εμπρόθεσμα η άδεια νομιμοποίησης ή έχει συντελεστεί η κατεδάφιση του αυθαιρέτου,

ζ) για τις αυθαίρετες κατασκευές και χρήσεις που εμπίπτουν στις περιπτώσεις των άρθρων 116 και 117 του ν. 4495/2017, έχουν όντως υπαχθεί στις ειδικές περιπτώσεις των εν λόγω άρθρων ως όφειλαν, και εφόσον έχουν υπαχθεί, ελέγχεται ότι έχουν υποβληθεί οι πρόσθετες κατά περίπτωση απαιτούμενες εγκρίσεις για την ολοκλήρωση της υπαγωγής. Αντίστοιχες προϋποθέσεις αφορούν στους ν. 4014/2011 και ν. 4178/2013.